Το κατά Κοραή άγιο φως και οι Μυθικιστικές του προεκτάσεις
Την έκδοση της πραγματείας του Αδαμάντιου Κοραή, “Περί του εν Ιεροσολύμοις αγίου φωτός”, υπό τον τίτλο “Το κατά Κοραή άγιο φως”, ανακοίνωσαν πριν από μερικές ημέρες οι εκδόσεις iWrite, μέσα από την πολύ ενδιαφέρουσα σειρά βιβλίων Lux Orbis. Το βιβλίο προλογίζεται από τον καθηγητή Κοινωνιολογίας και Κοινωνιολογίας της θρησκείας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, κ. Αντώνη Παπαρίζο. Γράφοντας στα 1826, ο μεγάλος Έλληνας Διαφωτιστής καταπιάνεται με το πολύκροτο -από εκείνη την εποχή- αυτό ζήτημα, αναφερόμενος στη θαυματοπλασία και τους “μωρούς” που κατατρέχουν κατ’ έτος στα Ιεροσόλυμα, ξοδεύοντας χρηματικά ποσά που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την πνευματική αναγέννηση του νέου Ελληνισμού. Για να εκφράσει το σύνολο των σκέψεών του, ο συγγραφέας χρησιμοποιεί έναν διάλογο μεταξύ δύο φανταστικών προσώπων, του Φώτιου και του Καλλίμαχου. Με τη βοήθεια της διαλεκτικής αυτής τεχνικής ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με πλείστες χρήσιμες πληροφορίες, γνώσεις αλλά και συμπεράσματα. Στο έργο του, ο Κοραής αποπειράται να εξετάσει το “άγιο φως” από όλες τις διαθέσιμες για την εποχή του οπτικές. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ιστορική ανασκόπηση του “θαύματος”, η οποία και εμπεριέχει αναπάντεχες Μυθικιστικές προεκτάσεις. Κι αυτό διότι ο Έλληνας Διαφωτιστής αναδεικνύει μία σειρά από καταγεγραμμένες μαρτυρίες τέλεσης τέτοιου είδους “θαυματουργικών” φαινομένων, πολύ πριν τον ένατο αιώνα, περίοδο κατά την οποία ένας Φράγκος μοναχός αναφέρθηκε για πρώτη φορά στο “θαύμα” του “Παναγίου Τάφου“. Αναφέρονται χαρακτηριστικά οι περιπτώσεις του αόρατου πυρός που άναβε τα ξύλα στους ναούς της Λυδίας στην πόλη Εγνατία της σημερινής Ιταλίας (Παυσανίας V, 27), μία αντίστοιχη περίπτωση θαύματος σε ιερό του Διονύσου στη Μακεδονία (Αριστοτέλης, Περί θαυμασ. ακουσμ. κ. 133), καθώς επίσης και του σφαιροειδούς φωτός που εμφανιζόταν κατά τον 5ο μ.α.χ.χ αιώνα στο ιερό της Αφροδίτης, κατά την εορτή της, στην Ηλιούπολη της Συρίας (Ζώσιμος Ι, 58). Όμως ο Κοραής δεν στέκεται μόνο εκεί. Από τη στιγμή που εντοπίζει την προέλευση της εγκαθίδρυσης του “θαύματος” στον Δυτικό -τότε- κόσμο (και συγκεκριμένα στη Γαλλία), αναζητά μία αντίστοιχη καταγεγραμμένη παράδοση πέρα από την Ανατολή. Και την βρίσκει. Πιο συγκεκριμένα, αναφέρεται εκτενώς σε γυναικείο μοναστήρι που ίδρυσε τον 6ο μεταχριστιανικό αιώνα (569 μ.α.χ.χ) στη σημερινή Γαλλική πόλη Πουατιέ (Poitiers), η σύζυγος του βασιλιά της Γαλλίας Κλοταίρου (Clotaire), Ραδεγόνδη (Radegonde). Στο μοναστήρι αυτό, πέρα από έναν μεγάλο αριθμό “ιερών κειμηλίων” που υποτίθεται ότι φιλοξενούνταν, λάμβανε χώρα κάθε “Μ. Παρασκευή” (σε σταθερή, δηλαδή, ημερομηνία κατά τη διάρκεια του Πάσχα) ένα παράξενο φαινόμενο: Ένα θαυματουργό φως “κατέλαμπε την εκκλησίαν, όπου το επρόσμεναν προσευχόμενοι οι πιστοί“. Ο Κοραής θεωρεί την καταγεγραμμένη αυτή παράδοση ως τη βάση πάνω στην οποία οι Δυτικοί έχτισαν τον μύθο του “αγίου φωτός”, ενώ στη συνέχεια προβαίνει στην εξιστόρηση της εκμετάλλευσής του από Καθολικούς και Ορθόδοξους Χριστιανούς (σε συνεργασία πάντα με τους Άραβες) μέσα στον χρόνο. Η παρουσίαση του έργου...
Διαφήμιση με άρωμα Μυθικισμού από τη Nova
Αναπάντεχη έκπληξη από τη συνδρομητική πλατφόρμα της Nova, που εδώ και μερικά 24ωρα κυκλοφορεί ένα αρκετά… τολμηρό -για τα ελληνικά δεδομένα- τηλεοπτικό σποτ, με σαφείς Μυθικιστικές προεκτάσεις. Πιο συγκεκριμένα, στο πλαίσιο της διαφημιστικής της καμπάνιας με κεντρικό πρόσωπο τον ηθοποιό Αλέξανδρο Μυλωνά -που ενσαρκώνει τον… ιουδαιοχριστιανικό θεό- και εν όψει της αποψινής (4/3) απονομής των βραβείων Όσκαρ, η Nova τοποθετεί τον πρωταγωνιστή της επί σκηνής, με το χρυσό αγαλματίδιο στα χέρια του. Εκεί ο… θεός επιλέγει να ευχαριστήσει τους σεναριογράφους (!) του Λουκά, Μάρκο, Ιωάννη και Ματθαίο, υπονοώντας εμμέσως πλην σαφώς ότι οι εξιστορήσεις των 4 Ευαγγελίων έχουν επί της ουσίας να κάνουν με μία φανταστική σύλληψη των συγγραφέων τους, όπως δηλαδή συμβαίνει στα κινηματογραφικά δρώμενα, και όχι με μία ιστορική καταγραφή των γεγονότων που περιγράφουν. Παρακολουθήστε το νέο διαφημιστικό σποτ της Nova πατώντας...
Τα αποτελέσματα της δημοσκοπικής μας έρευνας για την ιστορικότητα του Ιησού
Στις 8 Ιανουαρίου του 2018 ανακοινώσαμε τη διενέργεια της πρώτης διαδικτυακής μας έρευνας αναφορικά με τις απόψεις που έχουν οι επισκέπτες (και όχι μόνον) της σελίδας μας και των λογαριασμών μας στα Κοινωνικά Δίκτυα (Facebook και Twitter) αναφορικά με τον Μυθικισμό και την ιστορικότητα του Ιησού. Χρησιμοποιήσαμε την πλατφόρμα του surveymonkey.com που εξασφαλίζει ένα μίνιμουμ αξιοπιστίας (κανείς δεν μπορεί να διπλοψηφίσει από την ίδια ηλεκτρονική συσκευή) και καταβάλλαμε ένα χρηματικό αντίτιμο έτσι ώστε να έχουμε πρόσβαση στα δεδομένα της έρευνας, σε περίπτωση που οι ενδιαφερόμενοι ξεπερνούσαν τα 100 άτομα. Η έρευνα “έτρεξε” για 23 ημέρες, ενώ επιλέξαμε να καταθέσουμε μόλις 8 σχετικά απλά ερωτήματα προς το κοινό, σε αυτή την πρώτη μας απόπειρα να χαρτογραφήσουμε ύστερα από 4,5 περίπου χρόνια παρουσίας εντός και εκτός διαδικτύου, τις απόψεις τόσο εκείνων που παρακολουθούν το έργο μας, όσο και εκείνων που δεν το παρακολουθούν, ανήκουν όμως σε ομάδες ενδιαφερόντων συγγενικές ως προς τον Μυθικισμό. Το τελευταίο έχει ιδιαίτερη σημασία, μιας και η πλειονότητα των 706 συνολικά ατόμων που απάντησαν σε μία τουλάχιστον ερώτηση του ερωτηματολογίου μας (δείγμα αρκετά σημαντικό για να μας δείξει κάποιες τάσεις), προέρχονται από ομάδες ανθρώπων που δεδομένα εκφράζουν θέσεις αμφισβήτησης και δεδομένα δεν αποτελούν αντιπροσωπευτικό δείγμα της ελληνικής κοινωνίας. Το γεγονός αυτό οφείλεται εν πολλοίς στη δική μας επιλογή -τουλάχιστον για αυτή την πρώτη προσπάθεια- να κοινοποιήσουμε την είδηση για τη διενέργεια της έρευνας σε ένα ειδικό διαδικτυακό κοινό, όπως σημειώσαμε και πιο πάνω. Τα 8 ζητήματα που τέθηκαν στην έρευνα χωρίστηκαν χοντρικά σε δύο ομάδες ερωτήσεων: 6 πολλαπλής επιλογής και 2 ανάπτυξης. Ξεκινώντας από τις πρώτες, οι ερωτηθέντες απάντησαν στα εξής ερωτήματα: α) Έχετε ακούσει ξανά τον όρο Μυθικισμός; β) Πόσο θρήσκος είστε; γ) Πόσο σημαντικό θέμα θεωρείτε την ιστορική ύπαρξη του Ιησού συνυπολογίζοντας το βαθμό που επηρέασε το χριστιανικό δόγμα; δ) Ποια πρόσωπα θεωρείτε κλειδιά στη γέννηση και ανάπτυξη του Χριστιανισμού; ε) Θεωρείτε ότι ο Ιησούς παρουσιάζει ομοιότητες με άλλες θρησκευτικές/ιστορικές φιγούρες; Αν ναι, για ποια από τις ακόλουθες περιπτώσεις θα θέλατε να μάθετε περισσότερα; στ) Διαχωρίζετε τον Ιησού της πίστης από αυτόν της Ιστορίας; Στην κατηγορία των “ανοικτού τύπου” ερωτήσεων, οι ενδιαφερόμενοι κλήθηκαν να αναπτύξουν τις θέσεις τους πάνω στα εξής ερωτήματα: α) Περιγράψτε μέσα σε λίγες φράσεις πώς κατά τη γνώμη σας ξεκίνησε το χριστιανικό κίνημα και ποιοι ήταν οι παράγοντες που συνετέλεσαν στην εξάπλωσή του στη Μεσογειακή λεκάνη και β) Γράψτε μας τι είδους θέματα θα θέλατε να διαβάζετε περισσότερο μέσα από το mythikismos.gr. Πάμε να δούμε και να αναλύσουμε εν συντομία τα αποτελέσματα της έρευνας. Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής Έχετε ακούσει ξανά τον όρο Μυθικισμός; α)Τον ακούω πρώτη φορά 28,9% β) Ναι και έχω σαφή εικόνα για το ερευνητικό αυτό πεδίο 38,91% γ)...
Η Συνωμοσία του Παύλου: Έρχεται το πρώτο Μυθικιστικό μυθιστόρημα!
Το εξώφυλλο του επερχόμενου Μυθικιστικού μυθιστορήματος του Αλέξανδρου Πιστοφίδη, “Η συνωμοσία του Παύλου”. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πηγή τον Μάρτιο του 2018. Η εντυπωσιακή έκρηξη του προβληματισμού και των συζητήσεων αναφορικά με τα θέματα που άπτονται του Μυθικισμού, έχουν προκαλέσει τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας μια σειρά από ενδιαφέρουσες… “παρενέργειες”. Η συγγραφή δεκάδων άρθρων στο διαδίκτυο, η διοργάνωση συνεδρίων και ειδικών εκδηλώσεων, τα ρεπορτάζ σε έντυπα και ιστοσελίδες ποικίλης ύλης, καθώς επίσης και οι εκδόσεις βιβλίων, αποτελούν τα κυριότερα σημάδια της διείσδυσης των Μυθικιστικών ιδεών στην ελληνική κοινωνία. Σε ότι αφορά την τελευταία κατηγορία, τις εκδόσεις βιβλίων δηλαδή, αυτή αφορά αποκλειστικά και μόνον συγγραφικά έργα (ατομικά ή συλλογικά) με τον χαρακτήρα της έρευνας. Το γεγονός αυτό πρόκειται να αλλάξει και μάλιστα πολύ σύντομα. Κι αυτό γιατί το επόμενο διάστημα πρόκειται να κυκλοφορήσει στους πάγκους των βιβλιοπωλείων της χώρας το πρώτο Μυθικιστικό μυθιστόρημα γραμμένο από Έλληνα συγγραφέα! Τόσο το εξώφυλλο, όσο και η υπόθεση του βιβλίου, μοιάζει να μας προετοιμάζουν για ένα πολλά υποσχόμενο συγγραφικό έργο, ικανό να καλύψει τις ανάγκες των απαιτητικών αναγνωστών, είτε αυτοί αρέσκονται στην ανάγνωση ιστορικών μυθιστορημάτων, είτε ερευνών για τις απαρχές του χριστιανισμού. Και ο τίτλος αυτού, “Η Συνωμοσία του Παύλου“. Συγγραφέας του βιβλίου είναι ο Αλέξανδρος Πιστοφίδης, ενώ το έργο πρόκειται να κυκλοφορήσει στα μέσα Μαρτίου από τις Εκδόσεις Πηγή. Η υπόθεση διαδραματίζεται στα μέσα του 1ου μεταχριστιανικού αιώνα στη Ρώμη, όπου ιστορικά υπαρκτοί Ρωμαίοι πολιτικοί και άνθρωποι του πνεύματος εξυφαίνουν τη δολοφονία του αυτοκράτορα Νέρωνα. Ρόλο-κλειδί στα σχέδιά τους πρόκειται να παίξει ο απόστολος Παύλος, κήρυκας μιας ταχύτατα αναπτυσσόμενης ιουδαϊκής αίρεσης, ένα γεγονός που θα φέρει τους πρωταγωνιστές ενώπιον συγκλονιστικών συμπερασμάτων σχετικά με τη σύγκρουση Δύσης και Ανατολής, των συνθηκών μέσα στις οποίες γεννήθηκε ο χριστιανισμός, αλλά και την ιστορικότητα του Ιησού! Αξιοσημείωτο, επίσης, είναι το γεγονός ότι στο μυθιστόρημα εμπεριέχονται εκατοντάδες υποσημειώσεις, μέσω των οποίων ο αναγνώστης έχει τη δυνατότητα να συνδυάσει την έντονη μυθιστορηματική δράση με την ιστορική γνώση. Να σημειώσουμε ότι τα τελευταία χρόνια έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους στο εξωτερικό τα πρώτα Μυθικιστικά μυθιστορήματα. Ενδεικτικά αναφέρουμε την περίπτωση του άκρως επιτυχημένου εμπορικά “The Christos Mosaic” του Vincent Czyz (που είχαμε παρουσιάσει στα τέλη του 2016), καθώς επίσης και το “Mythos Christos” του Edwin Herbert. Ακολουθεί το κείμενο οπισθοφύλλου της “Συνωμοσίας του Παύλου”: Βρισκόμαστε στα μέσα του 1ου μεταχριστιανικού αιώνα. Το κίνημα του Χριστιανισμού κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος, χτυπώντας πλέον την πόρτα της Ρώμης. Κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας μας ο Απόστολος Παύλος, που παρουσιάζεται ως ο σημαντικότερος κήρυκας των Χριστιανών. Η μορφή του, οι πράξεις και οι λόγοι του εγείρουν το ενδιαφέρον μιας ομάδας επιφανών Ρωμαίων, ιστορικά υπαρκτών προσώπων, που σχεδιάζουν μεθοδικά τη δολοφονία του αυτοκράτορα Νέρωνα. Μέσα από τους ζωηρούς διαλόγους και την...
Συμπληρώστε το ερωτηματολόγιο των Ελλήνων Μυθικιστών
Υποδεχόμαστε το 2018 με έναν πρωτότυπο τρόπο που φιλοδοξεί να καταδείξει συγκεκριμένες τάσεις γνώμης, είτε αυτές αφορούν τους επισκέπτες και φίλους της σελίδας μας, είτε άλλα κομμάτια της ελληνικής κοινωνίας που πιθανότατα δεν έχουν έρθει ακόμα σε επαφή με τις θέσεις του Μυθικιστικού ρεύματος. Στο πλαίσιο αυτό, σας καλούμε να συμπληρώσετε το ανώνυμο ερωτηματολόγιό μας πάνω σε 8 ερωτήματα (τα 6 από τα οποία πολλαπλής επιλογής) που παρουσιάζουν εξαιρετικό -κατά τη γνώμη μας- ενδιαφέρον. Η άποψή σας θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα πώς εισπράττετε τη δημόσια συζήτηση αναφορικά με την ιστορικότητα του Ιησού, τις ρίζες του Χριστιανισμού και μια σειρά από ζητήματα που άπτονται της Μυθικιστικής έρευνας. Η όλη διαδικασία δεν πρόκειται να σας πάρει πάνω από 5 λεπτά (σε περίπτωση που αποφασίσετε να απαντήσετε σύντομα στις δύο ερωτήσεις “ανάπτυξης” που συμπεριλαμβάνονται στη φόρμα των ερωτήσεων). Η online έρευνά μας θα παραμείνει “ανοικτή” έως τις 31 Ιανουαρίου και τα τελικά αποτελέσματα θα ανακοινωθούν από νέο άρθρο στο mythikismos.gr τα πρώτα 24ωρα του Φεβρουαρίου. Σας ευχαριστούμε προκαταβολικά για τη συμμετοχή σας. Έλληνες Μυθικιστές, 8/1/2018 Πατήστε εδώ για να συμπληρώσετε το ανώνυμο ερωτηματολόγιό...
Τα “Θρησκευτικά” της Β’ Γυμνασίου και η ιστορικότητα του Ιησού
Η διαμάχη που έλαβε χώρα την τελευταία διετία μεταξύ Πολιτείας και Εκκλησίας για τη διδασκαλία του μαθήματος των “Θρησκευτικών” φαίνεται πώς είχε έναν επικοινωνιακό και έναν ουσιαστικό νικητή. Δεν γνωρίζουμε μετά βεβαιότητος αν υπήρξε κάποια από κοινού συμφωνία κάτω από το τραπέζι ή όχι, αλλά παρακολουθώντας κανείς τα ΜΜΕ μετά την καρατόμηση του π. υπουργού Παιδείας Νίκου Φίλη, έβγαζε με περισσή ευκολία το συμπέρασμα ότι η Πολιτεία υποτάχθηκε πλήρως στα αιτήματα του αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου και το βιβλίο του μαθήματος των “Θρησκευτικών” θα επέστρεφε στα γνωστά και συνηθισμένα επίπεδα του Ορθόδοξου προσηλυτισμού. Ωστόσο μελετώντας κανείς το διδακτικό πρόγραμμα αλλά και το περιεχόμενο των νέων σχολικών εγχειριδίων των “Θρησκευτικών”, διαπιστώνει μάλλον το ακριβώς αντίθετο: σημαντικά βήματα προόδου σε σχέση με την προγενέστερη κατάσταση, εμπλουτισμός των εγχειριδίων με περισσότερο προοδευτικό περιεχόμενο, χώρος και σε άλλες κοσμοθεάσεις κ.α, ένα γεγονός που αν μη τι άλλο γεμίζει τον κάθε ανοιχτόμυαλο άνθρωπο με αισιοδοξία για το μέλλον. Όμως αυτή η συζήτηση που αγγίζει ζητήματα Κοσμικότητας (δηλαδή του Διαχωρισμού Κράτους Εκκλησίας) είναι τεράστια και δεν θα μας απασχολήσει άλλο εδώ. Φυσικά και το νέο μάθημα των “Θρησκευτικών” δεν έγινε τέλειο, φυσικά και εντοπίζονται ακόμη δεκάδες ιστορικές ανακρίβειες, πολλές από τις οποίες εντάσσονται στο τεράστιο ζήτημα των εθνικών μύθων, εννοείται ότι τα νέα βιβλία χρήζουν περαιτέρω βελτιώσεων. Ανάμεσα σε αυτές, ως Έλληνες Μυθικιστές, επιθυμούμε τα προβάλλουμε ένα ζήτημα που “αγγίζει τα δικά μας χωράφια”: την ιστορικότητα του Ιησού. Στο νέο βιβλίο της Β’ Γυμνασίου και συγκεκριμένα στις σελίδες 35-36, οι συγγραφείς επιχειρούν να αναδείξουν, αρκετά διακριτικά η αλήθεια, τις “Γνώμες τον ανθρώπων για τον Ιησού Χριστό – Πρόσωπα της εποχής του”. Είναι σημαντικό το γεγονός ότι πουθενά δεν γίνεται λόγος για τεκμήρια ιστορικότητας, ενώ εντύπωση προκαλεί το ότι επιλέγονται αποσπάσματα τόσο από μη ιστορικά κείμενα όπως τα Ευαγγέλια (για την περίπτωση του Πιλάτου επιλέχθηκε το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο και για αυτή του Νικοδήμου το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο), όσο και από ιστορικές πηγές (βλ. Ιώσηπος, Τάκιτος και Κέλσος). Στη συνέχεια παρατίθενται αποσπάσματα/γνωμικά για τον Ιησού, γραμμένα από σύγχρονους στοχαστές όπως ο Πασκάλ Μπρυκνέρ, ο Μαχάτμα Γκάντι, ο Νίκος Καζαντζάκης κα., κάνοντας ακόμη πιο ασαφές το μήνυμα των συγγραφέων του βιβλίου: τελικά επιθυμούν να παραθέσουν αποδεικτικά στοιχεία για την ιστορικότητα του Ιησού ή περισσότερο να προβάλλουν τα πνευματικά μηνύματα της διδασκαλίας του μέσα από το έργο στοχαστών ανά τους αιώνες, υποβιβάζοντας τεχνηέντως την ιστορικότητα σε δεύτερης κατηγορίας ζήτημα; Από την άλλη, βέβαια, δεν υπάρχει η παραμικρή νύξη για το γεγονός ότι η ιστορική ύπαρξη του Ιησού έχει τεθεί -και εξακολουθεί να τίθεται- κάτω από το βλέμμα της ιστορικής κριτικής από τα μέσα του 18ου αιώνα… Αναλυτικότερα: Για το εδάφιο που σχετίζεται με τον Πιλάτο (ιστορικό πρόσωπο που έζησε στην Ιουδαία το πρώτο μισό του 1ου μεταχριστιανικού αιώνα),...
