Ο Μυθικισμός του Ιησού και οι Μάρτυρες του Ιεχωβά
Oct12

Ο Μυθικισμός του Ιησού και οι Μάρτυρες του Ιεχωβά

  Εδώ και αρκετά χρόνια θεωρώ τον Χιλιασμό (την θρησκεία των Μαρτύρων του Ιεχωβά τέλος  πάντων) τον σκληρό πυρήνα του Χριστιανισμού. Του Χριστιανισμού των πρώτων χριστιανών, όπως και οι ίδιοι, άλλωστε, υποστηρίζουν. Εδώ στη Βέροια κατασκευάζεται ιερό αυτής της θρησκείας. Το τελευταίο καιρό εμφανίζουν κινητικότητα σε σχέση με την διάδοση του θρησκευτικού τους πιστεύω. Προχθές είδα ένα μικρό σταντ στην οδό Βενιζέλου, πάντα στη Βέροια, και έπεσε το μάτι μου σε έναν τίτλο ενός φυλλαδίου που μοίραζαν. Τους ρώτησα πόσο κόστιζε το έντυπο μου είπαν δωρεάν, το πήρα κι έφυγα. Του Νίκου Χατζηευστρατίου Ο τίτλος που με ιντρικάρισε ήταν «Υπήρξε πράγματι ο Ιησούς;» Το ερώτημα ταλανίζει εδώ και μια δεκαπενταετία όλους τους Χριστιανούς. Η έλευση του διαδικτύου απελευθέρωσε ερωτηματικά και απαντήσεις πάνω σε θέματα στα οποία ήταν δύσκολο να έχεις προσπέλαση μέχρι τότε οπότε οι ερωτήσεις πήραν γρήγορα απαντήσεις και αυτές με τη σειρά τους απέκτησαν  ισχυρούς και τεκμηριωμένους αντιλόγους. Είμαι πια βέβαιος ότι η επόμενη γενιά κληρικών θα διερευνά Χριστιανισμό χωρίς Χριστό με σάρκα και οστά. Οι καιροί, βλέπεις… Τελικά και επί της ουσίας οι συμπαθείς μάρτυρες δεν έλεγαν τίποτε καινούριο. Τέσσερεις συγγραφείς του 1ου αιώνα και το Βαβυλωνιακό Ταλμούδ του 4ου ήταν οι βασικές αναφορές τους. Αυτή η διένεξη έχει πάρει τέλος ήδη εδώ και δέκα χρόνια. Το ισχυρότερο άλλωστε στοιχείο υποστήριξης της Ιστορικότητος του Ιησού είναι η Φλαβιανή Μαρτυρία. Ένα απόσπασμα από τους Ιουδαϊκούς Πολέμους του Ιώσηπου (127 λέξεις όλες κι όλες) το οποίο αποδεικνύεται γλωσσολογικά και εννοιολογικά  ότι είναι εμβόλιμο. Όσο για τις αναφορές στους Πλίνιο τον Νεότερο, Σουητώνιο και Τάκιτο, αυτοί μιλούσαν για Χριστιανούς και όχι για Χριστό (ή τον Χρήστο του Σουητώνιου). Τα πρόσθετα στοιχεία που βρήκα ήταν λόγια σοφών ανθρώπων. Ο ένας ήταν ο Αϊνστάιν και για τους άλλους έψαξα στο διαδίκτυο. Μάικλ Γκραντ:  Η πιο ενδιαφέρουσα αναφορά που βρήκα ήταν για έναν μελετητή με όνομα που μοιάζει μ΄αυτό. Είναι o  Michael Grant CBE (21 /11/ 1914 – 4 /10/ 2004). Η ιδιότητα που του αποδίδεται στην Wikipedia είναι classicist  και numismatist. Νομισματολόγος και μελετητής της κλασικής αρχαιότητας. Σταδιοδρόμησε σε αρκετές χώρες της Μ. Ανατολής σαν καθηγητής και μια από τις κύριες συνεισφορές του ήταν και η μετάφραση στα Αγγλικά Λατίνων συγγραφέων του πρώτο αιώνα μεταξύ των οποίων και ο Τάκιτος και η εκλαΐκευση της ιστορίας εκείνης της περιόδου . Εκείνο που του πιστώνεται είναι η απροθυμία του να θυσιάσει την ιστορική ακρίβεια προς όφελος της διάδοσης της γνώσης. Τα βιβλία που έγραψε αφορούσαν προσωπικότητες που έζησαν εκείνη την περίοδο. Καίσαρας. Κλεοπάτρα πχ. Ο άνθρωπος αυτός αναφέρεται στο φυλλάδιο ως «ιστορικός και ειδήμων στο Αρχαίο Κλασικό Πολιτισμό». Το κείμενο που του αποδίδεται έχει ως εξής: Αν εφαρμόσουμε την Καινή Διαθήκη, όπως άλλωστε οφείλουμε να...

Read More
Οι προχριστιανικές ρίζες της Μετάστασης της Παναγίας
Aug12

Οι προχριστιανικές ρίζες της Μετάστασης της Παναγίας

  Σημείωση: Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί απόσπασμα της εργασίας του ψυχολόγου και συγγραφέα Γιώργου Ιωαννίδη,”Η ανάληψη της Παναγίας: Μία μυθικιστική διερεύνηση στη θεολογία της ενσώματης μετάστασης της Παρθένου”, μέρος της οποίας παρουσιάστηκε στο Πρώτο Πανελλαδικό Συνέδριο για τον Μυθικισμό, τον Μάιο του 2016 στην Αθήνα. Ολόκληρο το υλικό της εν λόγω εργασίας, όπως και όλων των υπολοίπων, έχετε τη δυνατότητα να αναγνώσετε στον τόμο των Πρακτικών, “Ιησούς και Μύθος“, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Δαιδάλεος.    […] Αν και η Ανάληψη της Παναγίας πέρασε στο Βυζαντινό εορτολόγιο στα τέλη του 6ου αιώνα από τον Αυτοκράτορα Μαυρίκιο, μόλις το 1950 ορίστηκε επίσημα δόγμα της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας από τον Πάπα Πίο ΧΙΙ. Για την Ορθόδοξη Ανατολική Εκκλησία, βέβαια, αποτελεί απλά μέρος της Ιεράς Παράδοσης, παράδοση που τις απαρχές της μπορούμε να εντοπίσουμε όχι στα λόγια του Τιμόθεου των Ιεροσολύμων, όπως πιστεύουν αρκετοί (καθώς η λεπτομερής έρευνα του Bernard Capelle το 1949 έδειξε πως δεν πρόκειται για κάποιο ιερέα του 4ου αιώνα, αλλά για ανώνυμο Βυζαντινό συγγραφέα που έζησε κάπου ανάμεσα στον 6ο και 8ο αιώνα), αλλά στο λεγόμενο απόκρυφο Liber Requiei Mariae (Το Βιβλίο για την Ανάπαυση της Μαρίας). Το τελευταίο σήμερα σώζεται μονάχα στα Αιθιοπικά και χρονολογείται τον 4ο αιώνα, είναι όμως πολύ πιθανό ως προφορική παράδοση να ξεκινάει ένα αιώνα νωρίτερα. Όλες οι μετέπειτα εκδοχές, αν και εμπλουτίζουν την αρχική διήγηση, φαίνεται να έχουν ως βάση εκείνο ακριβώς το απόκρυφο ευαγγέλιο γραμμένο από κάποιο άγνωστο συγγραφέα. […] Όπως είδαμε προηγουμένως, η αγιογραφική απεικόνιση της Κοιμήσεως και της Ανάληψης της Παναγίας, αποτελεί μια σύνθεση απόκρυφων πηγών παρά ιστορικών μαρτυριών. Βέβαια, σκοπός της αγιογραφικής τέχνης δεν είναι να αποτυπώσει την ιστορία, παρά να ιστορίσει την πνευματοποίηση του κόσμου. Και το επιτυγχάνει αυτό μέσα από τη θεολογική χρήση των χρωμάτων και των μορφών, γεγονός που σημαίνει πως το εικόνισμα παραμένει στο μεταφορικό επίπεδο, ώστε αλλάζοντας τη συμπαγή πραγματικότητα να της εκμαιεύσει τη μεταφυσική της σημασία. Παρ’ όλα αυτά, όμως, αν στο επεισόδιο με την Τίμια Ζώνη της Παρθένου μπορούμε να εντοπίσουμε προχριστιανικές ρίζες, μήπως το ίδιο μπορούμε να κάνουμε και με το γενικότερο θέμα της Μετάστασης; Το 161, στο Monte Citorio της Ρώμης, θα αναγερθεί το λεγόμενο Colonna di Antonino Pio, ένα μαρμάρινο μνημείο με το οποίο ο αυτοκράτορας Antoninus Pius θα απαθανατίσει την Αποθέωση της πρόσφατα χαμένης του συζύγου Annia Galeria Faustina. Με τον όρο αυτό -αποθέωση-, οι αρχαίοι Έλληνες (η λέξη εμφανίζεται για πρώτη φορά στον Πολύβιο, χρησιμοποιείται όμως με τη σημασία που της αποδόθηκε αργότερα από τον Κικέρωνα) και μετέπειτα οι Ρωμαίοι, περιέγραφαν το πέρασμα ενός θνητού σε ένα επίπεδο ύπαρξης πιο κοντά στους θεούς. Σε αντίθεση, βέ βαια, με τους τελευταίους, ο αφηρωϊσμός στους Έλληνες δεν κατέτασσε τους θνητούς στον Όλυμπο, τους ομοίαζε όμως με τους Θεούς, αφού...

Read More
π. Μητροπολίτης Αττικής Νικόδημος: “Ο Ιησούς Χριστός απουσιάζει από την ιστορία”!
Aug02

π. Μητροπολίτης Αττικής Νικόδημος: “Ο Ιησούς Χριστός απουσιάζει από την ιστορία”!

Ένα ντοκουμέντο από το 1969, που καταδεικνύει πώς οι Μυθικιστικές θέσεις για την ιστορικότητα του Ιησού μπορούν να υιοθετηθούν ακόμη και από τις υψηλότερες θέσεις στην ιεραρχία της Ορθόδοξης Εκκλησίας στη χώρα μας. Σημείωση: Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί απόσπασμα της εργασίας του δημοσιογράφου Μηνά Παπαγεωργίου,”Ο Μυθικισμός στο έργο του Θωμά Μάρα”, μέρος της οποίας παρουσιάστηκε στο Πρώτο Πανελλαδικό Συνέδριο για τον Μυθικισμό, τον Μάιο του 2016 στην Αθήνα. Ολόκληρο το υλικό της εν λόγω εργασίας, όπως και όλων των υπολοίπων, έχετε τη δυνατότητα να αναγνώσετε στον τόμο των Πρακτικών, “Ιησούς και Μύθος“, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Δαιδάλεος.  […] Οι υποσημειώσεις για τον Μυθικισμό στην Ελλάδα Στη τρίτη και τελευταία ενότητα της παρούσας εργασίας, θα ασχοληθούμε με ορισμένα ενδιαφέροντα δεδομένα που προέκυψαν από τις υποσημειώσεις στην εισαγωγή του έργου του Μάρα. Ο συγγραφέας φρόντισε να τροφοδοτήσει τους αναγνώστες του με παραπομπές και υποσημειώσεις που δίνουν τη δυνατότητα στο σύγχρονο ερευνητή να φέρει στο φως άκρως ενδιαφέρουσες πληροφορίες για την ιστορία των Μυθικιστικών ιδεών στην Ελλάδα. Όπως είναι λογικό, τα στοιχεία αυτά είναι σήμερα αδύνατο να αναζητηθούν μέσω διαδικτύου. Ήταν, λοιπόν, επιτακτική για τον υποφαινόμενο, η επιτόπια έρευνα στην Εθνική Βιβλιοθήκη, στο αρχείο της ΕΡΤ και σε σκονισμένα ράφια παλαιοβιβλιοπωλείων, με απώτερο στόχο να επανέλθουν στην επικαιρότητα τα εν λόγω ντοκουμέντα, που εμπλουτίζουν τις γνώσεις μας αναφορικά με τις συζητήσεις γύρω από την ιστορικότητα του Ιησού στη χώρα μας. α) Το ανατρεπτικό κείμενο του μητροπολίτη Αττικής Στη σελίδα 15 της εισαγωγής του [1], ο Μάρας αναφέρεται στη σιωπή της Εκκλησίας “μπροστά στις συντριπτικές αποδείξεις” για τη μη ιστορικότητα του Ιησού, απέναντι στις οποίες “προσπαθεί, μάταια, να συμβιβάσει με σοφιστείες τ’ ασυμβίβαστα”. Μάλιστα στη συνέχεια, φροντίζει να πάει τα πράγματα ένα βήμα παραπέρα, αναφερόμενος σε παλαιότερο κείμενο του μητροπολίτη Αττικής κ. Νικοδήμου Γκατζιρούλη, στη “Ραδιοτηλεόραση” του 1969, παραθέτοντας σχετικά αποσπάσματα. Με τη βοήθεια συναδέλφων στο αρχείο της ΕΡΤ, κατάφερα να εντοπίσω το επίμαχο τεύχος του περιοδικού και συγκεκριμένα εκείνο της 9ης Μαρτίου του 1969. Στη σελίδα 3 του εν λόγω τεύχους, ο αναγνώστης συναντά δισέλιδο (συνεχίζεται στη σελ. 37) άρθρο του Μητροπολίτη Αττικής κ. Νικοδήμου, που τιτλοφορείται “Συζήτησι γύρω από το πρόσωπο του Χριστού: Το ιστορικό παράδοξο”.   Η πρώτη σελίδα από το άρθρο του μητροπολίτη Νικοδήμου στη Ραδιοτηλεόραση του 1969 (τ. 9ης Μαρτίου). Πηγή: Αρχείο της ΕΡΤ.   Όμως, πώς ακριβώς δικαιολογεί τη φράση “ιστορικό παράδοξο” ο εκ των κορυφαίων θεσμικά παράγοντας της Ελλαδικής Εκκλησίας; Η απάντηση που ακολουθεί μέσω της παράθεσης των σχετικών χωρίων, προκαλεί μάλλον τεράστια έκπληξη και καταχωρείται πλάι στις δηλώσεις κορυφαίων σύγχρονων θεολόγων, όπως αυτές του κοσμήτορα της Θεολογικής Σχολής του πανεπιστημίου Αθηνών κ. Μάριου Μπέγζου[2] και του καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ κ. Μιλτιάδη Κωνσταντίνου[3] (η πρωτοβουλία των τονισμένων...

Read More
Σοφία, η ξεχασμένη θεά των χριστιανών
Dec09

Σοφία, η ξεχασμένη θεά των χριστιανών

  «Γνώρισα όλα όσα είναι κρυφά και φανερά· η Σοφία µού τα δίδαξε, αυτή άλλωστε που δηµιούργησε τα πάντα. (…) Mόνη της µπορεί να κάνει τα πάντα· τα κάνει όλα καινούργια και η ίδια µένει αµετάβλητη. (…) Aυτή είναι πιο λαµπρή από τον ήλιο και βρίσκεται πιο ψηλά από τ’ αστέρια, και σε σύγκριση µε το φως της ηµέρας έχει υπάρξει πριν απ’ αυτό. (…) Aπλώνεται απ’ άκρη σ’ άκρη µε δύναµη κι όλα τα κυβερνάει µε καλοσύνη». Τα λόγια αυτά προέρχονται από τη Σοφία Σολοµώντος (7: 21, 27, 29 και 8: 1), ένα κείµενο που γράφτηκε στα ελληνικά από κάποιον άγνωστο Ιουδαίο της Αλεξάνδρειας κατά την ελληνιστική εποχή. Περιλαµβάνεται στην Παλαιά ∆ιαθήκη της Ορθόδοξης Εκκλησίας, όχι όµως στην αντίστοιχη εβραϊκή Βίβλο, ίσως γιατί «ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του έργου είναι η επίδραση της ελληνιστικής σκέψης, κυρίως της πλατωνικής φιλοσοφίας, σε ορισµένες ιδέες του συγγραφέα», όπως επισηµαίνει η Ελληνική Βιβλική Εταιρεία.   Της Χαρίτας Μήνη, φιλολόγου και συγγραφέως   Ποια είναι τελικά η Σοφία; Αυτή η µυστηριώδης θηλυκή µορφή µε τις θεϊκές ιδιότητες που ονονάζεται Χοχµά στα εβραϊκά; Mέσα από κείµενα της Παλαιάς ∆ιαθήκης, όπως οι Παροιµίαι, η Σοφία Σολοµώντος, η Σοφία Σειράχ, το βιβλίο του Iώβ και οι Ψαλµοί, τη βλέπουµε να ξεπροβάλλει ξανά και ξανά. Εµφανίζεται ως πρόσωπο που φτιάχνεται από τον Γιαχβέ πριν απ’ τον κόσµο, παίρνει µέρος στο δηµιουργικό του έργο και στέλνεται απ’ αυτόν στη Γη για να φανερώσει στους ανθρώπους τα µυστικά της θείας βούλησης. (Παροιµίαι 1: 20-33, 8: 1-9: 18, 8: 22-36, Σοφία Σειράχ 1: 4, 24: 1-22, 24: 9, Σοφία Σολοµώντος 9: 9-12). Θα µπορούσε βέβαια να ισχυριστεί κανείς πως όσα λέγονται γι’ αυτήν είναι ποιητικές µεταφορές και τίποτα άλλο. Ωστόσο, µέσα στη Σοφία Σολοµώντος ο συγγραφέας διαγράφει ανάγλυφα τη θηλυκή υπόσταση αυτής της µυστηριώδους µορφής: «Tη Σοφία την αγάπησα και την αναζήτησα από τα νιάτα µου. Eρωτεύτηκα την οµορφιά της και ζήτησα να την πάρω γυναίκα µου». (8: 2) Επιπλέον, την παρουσιάζει ως συντρόφισσα του Γιαχβέ που κατέχει τη δύναµη της δηµιουργίας: «Aυτή ισχυρίζεται πως έχει υψηλή καταγωγή, γιατί ζει µαζί µε τον Θεό, γιατί ο Kυρίαρχος των πάντων την αγάπησε. Γνωρίζει τα µυστήρια που οδηγούν στη γνώση του Θεού και αποφασίζει τι θα δηµιουργήσει αυτός. Aν ο πλούτος είναι επιθυµητό απόκτηµα στη ζωή του ανθρώπου, τι είναι πολυτιµότερο από τη Σοφία, που όλα τα δηµιουργεί; Aν το ανθρώπινο µυαλό δηµιουργεί, πολύ περισσότερο η Σοφία του Θεού είναι δηµιουργός όλων αυτών που βρίσκονται στην ύπαρξη». (8: 3-6)   Η «πνευµατική σύζυγος» του Χριστού O Σίµων ο Mάγος (1ος µεταχριστιανικός αιώνας), που θεωρείται ιδρυτής του γνωστικού Χριστιανισµού, κήρυσσε ότι η αρχική σκέψη την οποία συνέλαβε ο Θεός πριν από τη δηµιουργία ήταν η...

Read More
Ο Μυθικισμός του “Εν τούτω νίκα”
May24

Ο Μυθικισμός του “Εν τούτω νίκα”

Να θέσω ένα ερώτημα στους εκλεκτούς αναγνώστες: Ποιος ήταν ο Ρωμαίος αυτοκράτωρ που είδε πριν από κάποια σημαντική μάχη ένα θεϊκό όραμα, νίκησε σ’ αυτή τη μάχη κατά κράτος, ένωσε πάλι την αυτοκρατορία και στη συνέχεια επέβαλε μία ενιαία θρησκεία; Του Στέλιου Φραγκόπουλου (Δρ. Μηχανικού – ομ. Καθηγητή) Ξέρω πού πάει το μυαλό σας, αλλά έχετε άδικο: Πρώτος που οραματίστηκε και έκανε όλα αυτά, ήταν ο Αυρηλιανός (Lucius Domitius Aurelianus, 214-275), Ρωμαίος αυτοκράτωρ επί πενταετία από το έτος 27Ο μέχρι που πέθανε απροσδόκητα, μαχαιρωμένος από ένα γραμματέα του. Μετά την υπόταξη του κράτους της Παλμύρας (Αίγυπτος, Εγγύς Ανατολή και τμήμα της Μικράς Ασίας) και την ερείπωση της πόλης, όπου είχε κηρύξει ανεξαρτησία από τους Ρωμαίους η βασίλισσα Ζηνοβία (Septimia Zenobia, γενν. ~240, πέθ. μετά το272), ένωσε ο Αυρηλιανός τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία στρατιωτικά και πολιτικά και αποφάσισε να την ενοποιήσει και θρησκευτικά. Για το σκοπό αυτό υποστηρίχτηκε η διάδοση της λατρείας του θεού Ήλιου, ένας συγκρητισμός των λατρειών του ελληνικού Απόλλωνα, του αιγυπτιακού Σάραπη, του σημιτικού Βάαλ και του περσικού Μίθρα – όλες λατρείες με σημαντική αποδοχή στο ρωμαϊκό κράτος, κυρίως μεταξύ των ανδρών του μισθοφορικού στρατού.   Ένα… πρώιμο εν τούτω νίκα Για να δοθεί δε από τη ρωμαϊκή εξουσία δείγμα ανωτερότητας και θεϊκής υποστήριξης της συγκεκριμένης νέας λατρείας, διαδόθηκε ότι ο Αυρηλιανός είδε όραμα πριν από την αποφασιστική μάχη για την κατάληψη της Παλμύρας. Η επιλογή του Αυρηλιανού δεν επιβίωσε πάνω από μερικές δεκαετίες, αλλιώς οι αυλικοί «Ιστορικοί» και κόλακες θα είχαν συμπληρώσει το όραμά του με λάβαρο και σύμβολα, σίγουρα και με κάποια προτροπή του τύπου «εν τούτω νίκα!» Το έτος 274, στις 25 Δεκεμβρίου, ημέρα γέννησης του Μίθρα και ημέρα έναρξης της ελληνικής γιορτής του Τριέσπερου προς τιμή των «Πυρφόρων και Ηλιακών Θεοτήτων Ηρακλέους και Ηλίου», γιόρτασαν οι Ρωμαίοι στο ρωμαϊκό Πεδίο του Άρεως τα θυρανοίξια του ναού της γέννησης του θεού Ήλιου (Dies Natalis Solis Invictis). Και πράγματι, εκείνες τις ημέρες έχει ξεπεραστεί το χειμερινό ηλιοστάσιο και ο ήλιος φαίνεται όλο και περισσότερο στον ουρανό. Στα ρωμαϊκά νομίσματα άρχισε να χαράσσεται η επιγραφή Sol Dominus Imperii Romani (ο ήλιος, κυρίαρχος του ρωμαϊκού κράτους) και ο ίδιος ο Αυρηλιανός παρουσιαζόταν ως ανώτατος εκπρόσωπος του θεού Ήλιου επί Γης. Μάλιστα η αυτοκρατορική κορώνα στα ρωμαϊκά νομίσματα διέφερε από αυτές προηγούμενων αυτοκρατόρων και θύμιζε ακτίνες του (θεού) Ήλιου. Η επιλογή της 25ης Δεκεμβρίου επί Αυρηλιανού προκαθόρισε την ημερομηνία για τα Χριστούγεννα, τα οποία γιορτάστηκαν στη Ρώμη ως χριστιανική γιορτή το έτος 354, στην Κων/πολη το 379 και στην Αντιόχεια το 388.   Ο Μυθικισμός ενός οράματος Όλα αυτά επαναλήφθηκαν με ίδια ακριβώς συνταγή από τον Κων/νο Α’ (Constantinus Flavius Valerius Aurelius, 272-337), ηλιολάτρη και αρχιερέα του Μιθραϊσμού. Τώρα όμως αξιοποιήθηκε νέα στρατιωτική νίκη, νέα...

Read More
Τα Θεοφάνεια και ο Μυθικισμός του νερού σε κρασί
Jan06

Τα Θεοφάνεια και ο Μυθικισμός του νερού σε κρασί

    Μία από τις αγαπημένες θεότητες των αρχαίων Ελλήνων ήταν δίχως αμφιβολία ο Διόνυσος. Παρά το γεγονός ότι δεν ανήκε στις κύριες θεότητες του Ολύμπιου πανθέου, οι εορτές προς τιμήν του σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια αποτελούσαν σημαντικά θρησκευτικά δρώμενα. Στο σύντομο αυτό άρθρο, θα σταθούμε στη λατρεία του Διονύσου στο νησί της Άνδρου, κάνοντας αναφορά σε ένα ιδιαίτερο θαύμα που λάμβανε χώρα στις αρχές του Γενάρη. Στη συνέχεια, παραμένοντας στο νησί, θα μιλήσουμε για το πως η παράδοση αυτή επηρέασε τους καλλιτέχνες της Αναγέννησης, και για την Μυθικιστική αναβίωση του διονυσιακού θαύματος κάτω από την επιρροή του Ιησού, αυτή τη φορά. Του Μηνά Παπαγεωργίου, δημοσιογράφου-συγγραφέα Ιστορικές και αρχαιολογικές μαρτυρίες του τέταρτου και του τρίτου προχριστιανικού αιώνα μαρτυρούν πέραν πάσης αμφιβολίας τη σημαντικότατη θέση που κατείχε η λατρεία του θεού στο κυκλαδίτικο νησί. Μάλιστα οι ειδικοί υποστηρίζουν πως ο Διόνυσος λατρευόταν στην Άνδρο από τα κλασσικά χρόνια. Ιδιαίτερη μνεία στις σχετικές παραδόσεις κάνουν ακόμα και Ρωμαίοι ιστορικοί και περιηγητές που την επισκέφτηκαν κατά τον πρώτο μεταχριστιανικό αιώνα.   Η Διονυσιακή λατρεία και το θαύμα της  Άνδρου Εδώ θα σταθούμε στα όσα αναφέρει στο έργο του ο Γάιος Λικίνιος Μουκιανός, ένα επιφανής Ρωμαίος που έγινε τρεις φορές Ύπατος και παρ’ ολίγον να διαδεχθεί τον Νέρωνα στον αυτοκρατορικό θρόνο. Το έργο του δεν υπάρχει σήμερα αυτούσιο, διασώθηκε όμως από τον Πλίνιο τον Πρεσβύτερο (23-79 μ.α.χ.χ [1]). Ο Μουκιανός, λοιπόν, κάνει λόγο για την Ανδριώτικη γιορτή της Θεοδοσίας. Αυτή λάμβανε χώρα στον εκεί ναό του Διονύσου, όπου κάθε χρόνο, στις 5 Ιανουαρίου, το νερό που ανάβλυζε από την πηγή του βωμού έπαιρνε τη γεύση του κρασιού. Σύμφωνα με μία άλλη παράδοση, που επίσης διασώζει ο Μουκιανός, κατά τη διάρκεια των επταήμερων εορτασμών του Διονύσου στο νησί (τα κατ’ Αγρούς Διονύσια εορτάζονταν σε πολλές περιοχές της Ελλάδας από τα τέλη Δεκεμβρίου έως τις αρχές Ιανουαρίου), το νερό της πηγής του μετατρεπόταν σε κρασί, παρ’ όλα αυτά έχανε τις θαυματουργικές του ιδιότητες μόλις μεταφερόταν σε σημείο όπου δεν είχε πλέον επαφή με το βωμό του θεού.[2] Μία έμμεση αναφορά στο συγκεκριμένο θαυματουργικό γεγονός κάνει και ο σοφιστής Φιλόστρατος [3] στο έργο του “Εικόνες”. Σε μία από τις διαλέξεις του, κάνει λόγο για έναν πίνακα Ανδριωτών (μτφρ του Δημήτρη Πλάντζου): Το θέμα του πίνακα είναι το ρεύμα από κρασί που βρίσκεται στο νησί της Άνδρου και οι Ανδριώτες που έχουν μεθύσει στο ποτάμι. Διότι από τον Διόνυσο η γη των Ανδρίων έχει γεμίσει με κρασί και σκάει και τους το φέρνει στην επιφάνεια σαν ποτάμι…. …θα συναντήσουμε στο τέλος Τρίτωνες στις εκβολές του που μαζεύουν το κρασί με κοχύλια. Πίνουν αρκετό, και το άλλο το φτύνουν ψηλά, και κάποιοι από τους Τρίτωνες έχουν μεθύσει...

Read More