Η γλωσσολογική και φιλολογική εξέταση της Φλαβιανής Μαρτυρίας
Jul02

Η γλωσσολογική και φιλολογική εξέταση της Φλαβιανής Μαρτυρίας

   Πλήρης τίτλος: Η γλωσσολογική και φιλολογική εξέταση της Φλαβιανής Μαρτυρίας. Η διερεύνηση του Ελληνικού αποσπάσματος αναδεικνύει μια εξ ολοκλήρου πλαστογραφία (Με ευχαριστίες προς τον Dr. Paul J. Hopper για την  ανασκόπηση της ανακοίνωσης αυτής). Της D.M Murdock (aka Acharya S) Μετάφραση από τα αγγλικά: Νίκος Χατζηευστρατίου   Περίληψη Αιώνες διαρκεί η αντιπαράθεση πάνω στο κείμενο για τον Ιησού Χριστό στο έργο του  Ιουδαίου Ιστορικού Ιώσηπου, καθώς ενδιαφέρει η γνησιότητά του (συνολικά, επί μέρους ή διόλου). Αυτή η σύντομη «μαρτυρία» προβάλλεται από Χριστιανούς απολογητές ως το «βέλτιστο αποδεικτικό» της ιστορικότητας του Ιησού, αλλά και αποτιμάται συχνά ως εξ ολοκλήρου πλαστογραφημένη. Μια πρόσφατη μελέτη από καταξιωμένο φιλόλογο ενισχύει την αποτίμηση όλου του εδαφίου ως μια παρεμβολή από Χριστιανό συντάκτη, κατά τον τέταρτο αιώνα μάλλον ή και αργότερα.   Περιεχόμενα   Αφηγηματική εισαγωγή Η παραξενιά του Χριστιανοί ή Χρηστιανοί  Ακρωτηριασμός ή μερική παρεμβολή   Υπόβαθρο ή εποικοδόμημα Τα επισόδια του Πιλάτου Ευσέβια, όχι ιστορία Η ευθύνη της Σταύρωσης Χρόνος και χρονολόγηση  Ιστοριογραφία και Ευαγγέλια Η διαφορά του είδους Το πιστεύω της Νίκαιας Επίλογος  Βιβλιογραφία             Εισαγωγή  Ένα εδάφιο των έργων του αρχαίου ιστορικού Ιώσηπου (Ιουδαϊκή Αρχαιολογία 18,3,3/63) παραμένει ανά τους αιώνες ως μια από τις λιγοστές «αποδείξεις» της βιβλικής εξιστόρησης του Ιησού Χριστού. Όλη αυτήν την περίοδο, ευάριθμοι θεολόγοι, ιστορικοί και άλλοι μελετητές, έδωσαν πολλές λαβές για να εγερθούν υποψίες ότι το εν λόγω εδάφιο, συχνά αποκαλούμενο ως Φλαβιανή Μαρτυρία ΦΜ ή “TF”(Testimonium Flavianum), είναι χάλκευση ή παρεμβολή συνολικά ή τμηματικά. Οι ιστορικές αναφορές για την εξέταση της ΦΜ  φθάνουν μέχρι τον 17ο αιώνα το αργότερο, αν και  είναι πιθανή η αμφισβήτησή του τους προηγούμενους αιώνες, κάτι που δεν καταγράφτηκε ή χάθηκε. Μετά από εκείνη τη περίοδο, η κριτική εξέταση του χωρίου-  διεκδικούμενου από τους Χριστιανούς απολογητές ως το πιο ισχυρό μη βιβλικό αποδεικτικό της ύπαρξης ενός ιστορικού Ιησού-  ήταν φρενήρης, και μέχρι τον 19ο αιώνα η ΦΜ  είχε απορριφθεί ως πλήρης παρεμβολή Κι όπως ο καθ. Gordon Stein αναφέρει: …η  συντριπτική πλειοψηφία των μελετητών από τις αρχές του 19ου αιώνα λέγει πως αυτά τα λόγια δεν ανήκουν στον Ιώσηπο, αλλά μάλλον είναι μια μετέπειτα Χριστιανική παρέμβαση στο έργο του. Με άλλα λόγια είναι μια πλαστογραφία που απορρίπτεται από τους μελετητές. Ήταν τόσο πλατιά αποδεκτή η αξιολόγηση της Μαρτυρίας ως πλαστή στο σύνολό της που αποτέλεσε στόχο εκκλησιαστικών ομάδων οι οποίες εκπονούσαν αποδείξεις πίστεως επί ένα και πλέον αιώνα, μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα. Από το σημείο αυτό και μετά, η ΦΜ έγινε αποδεκτή από τους συμβατικούς μελετητές ως γνήσια είτε συνολικά είτε μερικά. Η δημοφιλέστερη άποψη μεταξύ απαιτητικών μελετητών είναι αυτή την περίοδο η «θεωρία της μερικής παρέμβασης» κατά την οποία στην Μαρτυρία εισήχθη ένας αριθμός φράσεων που ηχούν...

Read More
Ιστορικότητα Σωκράτη και Ιησού: Παρερμηνείες και έωλα επιχειρήματα
May15

Ιστορικότητα Σωκράτη και Ιησού: Παρερμηνείες και έωλα επιχειρήματα

Στην προσπάθειά τους να ξεφύγουν από τη δύσκολη θέση που βρίσκονται ελλείψει στοιχείων για την ιστορικότητα του Ιησού, οι χριστιανοί απολογητές βρίσκουν συχνά “καταφύγιο” στη σύγκριση των ιστορικών τεκμηρίων μεταξύ Σωκράτη και Ιησού. Κι αυτό γιατί ο πρώτος, εκτός από μεγάλη προσωπικότητα της αρχαιότητας, επηρέασε όσο λίγοι την ιστορία της φιλοσοφίας (ακριβώς όπως ο Ιησούς την ιστορία της θρησκείας), δεν άφησε γραπτά κείμενα, είχε μαθητές και φυσικά μαρτύρησε για τις ιδέες του. Του Τάσου Καρανίκα, ερευνητή Ωστόσο η ύπαρξη του δεν αμφισβητείται από κανέναν. Γιατί άραγε; Αντίθετα με τον Ιησού έχουμε δεκάδες αυτόπτες μάρτυρες που έγραψαν βιβλία για τον Σωκράτη (άλλες αρχαίες αναφορές στον Σωκράτη: http://www.attalus.org/names/s/socrates.html)- μερικές φορές ακόμα και τους τίτλους των βιβλίων- ξέρουμε δεκάδες ρήσεις και σύγχρονες παραπομπές στην διδασκαλία του, έχουμε τα έργα του Πλάτωνα1 και του Ξενοφώντα2 οι οποίοι υπήρξαν μαθητές του Σωκράτη και κατέγραψαν τον βίο και τις διδασκαλίες του. Επίσης έχουμε σύγχρονες μαρτυρίες και από «εχθρικές» πηγές, όπως οι Νεφέλες του Αριστοφάνη 3. Μάλιστα στην τελευταία περίπτωση γνωρίζουμε πώς ο Σωκράτης παρακολούθησε την πρώτη παράσταση του θεατρικού έργου! Αντίθετα, για τον Ιησού δεν έχουμε κάποια σύγχρονη μαρτυρία, δεν γνωρίζουμε καν πόσοι αυτόπτες μάρτυρες υπήρξαν (αν υπήρξαν) και δεν έχουμε κάποια σύγχρονη παραπομπή στην διδασκαλία και το έργο του. Γιατί λοιπόν η ιστορική ύπαρξη του Σωκράτη είναι καλύτερα τεκμηριωμένη από αυτήν του Ιησού; Συχνά ακούγεται το επιχείρημα πως οι συγγραφείς της εποχής δεν είχαν ενδιαφέρον για τα γεγονότα της Ιουδαίας του 1ου αιώνα. Αυτό είναι ανακριβέστατο. Ο Νικόλαος της Δαμασκού(64π.α.χ.χ (πριν την απαρχή της χριστιανικής χρονολόγησης)-10 μ.Χ; (μετά την απαρχή της χριστιανικής χρονολόγησης)) ήταν ο ιστορικός της αυλής του Ηρώδη του Μεγάλου, αλλά δεν φαίνεται να επιβεβαιώνει πουθενά τα περίφημα γεγονότα της γέννησης του Ιησού, όπως η τρομακτική σφαγή των νηπίων. Ο Ιούστος της Τιβερίας ήταν ο γραμματέας του Βασιλιά Αγρίππα (του ίδιου Αγρίππα που εμφανίζεται στις Πράξεις 25-26) και στρατιωτικός διοικητής στον εβραϊκό πόλεμο του 66-70 μ.α.χ.χ, ο οποίος κατέγραψε όχι μόνο την ιστορία του πολέμου, αλλά και τα γεγονότα που προηγήθηκαν. Και οι δύο συγγραφείς υπήρξαν πρωτογενείς πηγές για τον Ιώσηπο4, αλλά ξέρουμε πως πουθενά δεν αναφέρουν κάτι σχετικό με τον Ιησού. Μάλιστα, στην περίπτωση του Ιούστου, έχουμε και την μαρτυρία του χριστιανού πατριάρχη Φωτίου, ο οποίος είχε μείνει έκπληκτος από την μη αναφορά στον Ιησού (Μυριόβιβλος 33). Υπάρχουν αρκετοί άλλοι συγγραφείς της περιόδου που θα μπορούσαν να αναφέρουν κάτι για τον Ιησού. ‘Ενας εξ’αυτών ήταν ο περίφημος Φίλωνας της Αλεξάνδρειας (20π.α.χ.χ – 50 μ.α.χ.χ), σεβαστός Εβραίος διανοούμενος της εποχής και τακτικός προσκυνητής στην Ιερουσαλήμ. Ο Φίλωνας έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον για τα γεγονότα της Ιουδαίας της εποχής, σχολίασε αρκετές εβραϊκές σέκτες, όπως και τα έργα των Ηρωδών και του Ποντίου Πιλάτου5. Αλλά ακόμα...

Read More
Δρ. Richard Carrier:  Ο Ιησούς πρωτοεμφανίστηκε ως µια πνευµατική µεσσιανική θεότητα
Dec19

Δρ. Richard Carrier: Ο Ιησούς πρωτοεμφανίστηκε ως µια πνευµατική µεσσιανική θεότητα

  Αποτελεί έναν από τους πιο δραστήριους σύγχρονους ακαδηµαϊκούς του µυθικιστικού κινήµατος. Ο Δρ. Richard Carrier είναι ένας από τους νεότερους και περισσότερο δραστήριους εκπροσώπους του ρεύµατος που ερευνά τις ρίζες του Χριστιανισµού και αµφισβητεί την ιστορικότητα του Ιησού, δηµοσιεύοντας τα τελευταία χρόνια µια σειρά από βιβλία και εργασίες σε ακαδηµαϊκά έντυπα. Στη συνέντευξη που παραχώρησε στον Μηνά Παπαγεωργίου, αναφέρεται στα debates που αφορούν την ιστορικότητα του Ιησού, στην προέλευση του χριστιανικού µύθου, στο περιεχόµενο του νέου του βιβλίου και στο µέλλον της µυθικιστικής έρευνας.  (Σημείωση: Το κείµενο αποτελεί µέρος της συνέντευξης του Richard Carrier στον Μηνά Παπαγεωργίου. Ολόκληρο το κείμενο της συζήτησής τους βρίσκεται δημοσιευμένο στη µελέτη – δηµοσιογραφική έρευνα του τελευταίου µε τίτλο «Το πρόβληµα της ιστορικότητας του Ιησού: Το ρεύµα των Μυθικιστών» (εκδόσεις ∆αιδάλεος)).   Εχετε εµπλακεί σε πολλές δηµόσιες συζητήσεις σχετικά µε το ζήτηµα του ιστορικού Ιησού. Ποια είναι κατά τη γνώµη σας τα κυριότερα επιχειρήµατα που χρησιµοποιούν οι υποστηρικτές της ιστορικότητας; Από την άλλη, ποια κατά τη γνώµη σας είναι τα σηµαντικότερα «όπλα» του µυθικιστικού κινήµατος; Αρχικά πρέπει να γίνει µια διάκριση µεταξύ των «αντεπιχειρηµάτων για τον Μυθικισµό» και των «επιχειρηµάτων για την ιστορικότητα του Ιησού». Κι αυτό διότι ο Αγνωστικισµός της ιστορικότητας του Ιησού είναι δυσκολότερο να καταρριφθεί σε σχέση µε τον Μυθικισµό. Αν υπάρχουν καλά επιχειρήµατα για την ιστορικότητα του Ιησού, ο Μυθικισµός δεν µπορεί να σταθεί, όµως ταυτόχρονα ούτε και η ιστορικότητα µπορεί να αποδειχθεί πέραν πάσης αµφιβολίας. Θα πρέπει λοιπόν κάποιος να είναι αγνωστικιστής στο θέµα και να παραδεχτεί ότι απλά δεν γνωρίζουµε εάν ο Ιησούς υπήρχε ή όχι. Επιπλέον, δεν υπάρχει ένας «Μυθικισµός», αλλά πολλές διαφορετικές θεωρίες του Μυθικισµού, οπότε τα «αντεπιχειρήµατα» εξαρτώνται από το ποια θεωρία και ποιους ισχυρισµούς σκοπεύει κανείς να κριτικάρει. Ετσι θα απαντήσω στην ερώτηση σας από την άλλη πλευρά του ζητήµατος: Ποια είναι τα βασικά επιχειρήµατα για την ιστορικότητα του Ιησού; Το µόνο βιώσιµο επιχείρηµα για το ζήτηµα αυτό είναι ότι σε όλες τις αυθεντικές του επιστολές ο Παύλος µπορεί να αναφέρεται σε έναν Ιησού που έχει αδέλφια τα οποία συναντάει. Αυτό το επιχείρηµα τελικά καταρρίπτεται από το γεγονός ότι δεν είναι καθόλου ξεκάθαρο αν ο Παύλος εννοεί κάποια βιολογικά αδέλφια του Ιησού ή απλώς βαπτισµένους χριστιανούς οι οποίοι θεωρούνταν όλοι αδέλφια του Κυρίου (ο Ιησούς ήταν «ο πρώτος ανάµεσα σε ένα πλήθος από αδέλφια» Ρωµ. 8:29). Μπορεί λοιπόν να προκύψει ένας πολύ ενδιαφέρων διάλογος σχετικά µε το ποια είναι η ορθότερη λογική ερµηνεία αυτών των αναφορών του Παύλου στους «αδελφούς του Ιησού». Ολα τα υπόλοιπα επιχειρήµατα για την ιστορικότητα του ιδρυτή του Χριστιανισµού καταρρίπτονται, αφού είτε στηρίζονται σε σαθρά δεδοµένα είτε στη λογική τους ανάλυση. Κρίνοντας όχι τόσο από την ποιότητά τους όσο από τη συχνότητα της χρήσης...

Read More
Ο Μυθικισμός στους Γνωστικούς της Ύστερης Αρχαιότητας: Η περίπτωση των Δοκητιστών
Dec04

Ο Μυθικισμός στους Γνωστικούς της Ύστερης Αρχαιότητας: Η περίπτωση των Δοκητιστών

  Σημείωση: Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί απόσπασμα της εργασίας του στρατιωτικού και ερευνητή Γιώργου Γκουσγκούνη,”Ο Μυθικισμός στους Νεοπλατωνικούς φιλοσόφους και τους Γνωστικούς της Ύστερης Αρχαιότητας: Οι περιπτώσεις του Πορφύριου και των Δοκητιστών”, μέρος της οποίας παρουσιάστηκε στο Πρώτο Πανελλαδικό Συνέδριο για τον Μυθικισμό, τον Μάιο του 2016 στην Αθήνα. Ολόκληρο το υλικό της εν λόγω εργασίας, όπως και όλων των υπολοίπων, έχετε τη δυνατότητα να αναγνώσετε στον τόμο των Πρακτικών, “Ιησούς και Μύθος“, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Δαιδάλεος.    Στην ερώτηση “σε ποια βάση αρνείσαι ότι ένα άτομο όπως ο Ιησούς Χριστός υπήρξε ως άνθρωπος;” η πλέον κατάλληλη απάντηση είναι, διότι η ύπαρξή του ως άνθρωπος, από την πρώτη κιόλας ημέρα, κατά την οποία κάποιος το ισχυρίστηκε, έχει σοβαρά και σθεναρά αμφισβητηθεί, και μάλιστα, όχι από τους εχθρούς στο όνομα του χριστιανισμού, ή τους άπιστους στη χριστιανική πίστη, αλλά από τους πιο έξυπνους, τους πιο μορφωμένους, τους πιο ειλικρινείς Χριστιανούς, οι οποίοι, άφησαν στον κόσμο αποδείξεις της νοημοσύνης τους, την εκμάθηση στα γραπτά τους, καθώς και την ειλικρίνειά τους στα βάσανά τους» (Reverend R. Taylor, 1834). Κατ ‘αρχάς, πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν πρόκειται για ένα καινούριο θέμα, μια νέα διαμάχη. Ο αιδεσιμώτατος Taylor επεσήμανε από το 1834 το γεγονός ότι ο Ιησούς Χριστός, ως μια ιστορική προσωπικότητα, έχει αμφισβητηθεί όχι μόνο από τους σύγχρονους κριτικούς, αλλά και από χριστιανικές κοινότητες (πλέον χαρακτηρισμένες ως αιρετικές), από τις πρώτες περιόδους του χριστιανικού κινήματος. Η διαμάχη σχετικά με τον ιστορικό Ιησού μαίνεται εδώ και 2.000 χρόνια. Τους τελευταίους τρεις περίπου αιώνες, η κριτική της Βίβλου έχει αποκαλύψει ότι ο Ιησούς Χριστός είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου βασισμένος στην προϋπάρχουσα μυθολογία. Από τότε, οι συντηρητικοί λόγιοι της Βίβλου έχουν ανακτήσει την αναγκαία πειθαρχία και προσπαθούν να μας πείσουν για το ότι – ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο ήταν ο Ιησούς Χριστός- επρόκειτο αναμφίβολα για μία ιστορική προσωπικότητα. Κατά τους πρώτους αιώνες του Χριστιανισμού, υπήρξαν δεκάδες θρησκευτικές σέκτες, καθεμία από τις οποίες πίστευε πολύ διαφορετικά πράγματα για τον Ιησού, ενώ αρκετές από αυτές θεωρούσαν ότι τα σημαντικότερα γεγονότα στη ζωή του συνέβησαν στον κόσμο των… συμβόλων. Αργότερα, από τα χρόνια του Διαφωτισμού και εξής, επιστήμονες με κλασική παιδεία, εξοικειωμένοι με την αρχαία φιλοσοφία, την ποίηση ή τη θρησκεία, εξεπλάγησαν από τις ομοιότητες μεταξύ του Ιησού και άλλων μυθολογικών μορφών. Ο Ιησούς ανέστησε τους νεκρούς και θεράπευσε τους αρρώστους, αλλά το ίδιο έκανε και ο Ασκληπιός. Ο Ιησούς παρείχε κρασί σε ένα γλέντι γάμου, και υπέφερε έτσι ώστε να σώσει την ανθρωπότητα, όπως έκανε και ο Διόνυσος. Ο Ιησούς κατέβηκε στην Κόλαση και είχε την εξουσία να κάνει το λιοντάρι και το αρνί να κάθονται μαζί, όπως ακριβώς και ο Ορφέας. Αυτοί οι παραλληλισμοί ήταν πολύ πιο...

Read More
Ο Μυθικισμός του Ιησού και οι Μάρτυρες του Ιεχωβά
Oct12

Ο Μυθικισμός του Ιησού και οι Μάρτυρες του Ιεχωβά

  Εδώ και αρκετά χρόνια θεωρώ τον Χιλιασμό (την θρησκεία των Μαρτύρων του Ιεχωβά τέλος  πάντων) τον σκληρό πυρήνα του Χριστιανισμού. Του Χριστιανισμού των πρώτων χριστιανών, όπως και οι ίδιοι, άλλωστε, υποστηρίζουν. Εδώ στη Βέροια κατασκευάζεται ιερό αυτής της θρησκείας. Το τελευταίο καιρό εμφανίζουν κινητικότητα σε σχέση με την διάδοση του θρησκευτικού τους πιστεύω. Προχθές είδα ένα μικρό σταντ στην οδό Βενιζέλου, πάντα στη Βέροια, και έπεσε το μάτι μου σε έναν τίτλο ενός φυλλαδίου που μοίραζαν. Τους ρώτησα πόσο κόστιζε το έντυπο μου είπαν δωρεάν, το πήρα κι έφυγα. Του Νίκου Χατζηευστρατίου Ο τίτλος που με ιντρικάρισε ήταν «Υπήρξε πράγματι ο Ιησούς;» Το ερώτημα ταλανίζει εδώ και μια δεκαπενταετία όλους τους Χριστιανούς. Η έλευση του διαδικτύου απελευθέρωσε ερωτηματικά και απαντήσεις πάνω σε θέματα στα οποία ήταν δύσκολο να έχεις προσπέλαση μέχρι τότε οπότε οι ερωτήσεις πήραν γρήγορα απαντήσεις και αυτές με τη σειρά τους απέκτησαν  ισχυρούς και τεκμηριωμένους αντιλόγους. Είμαι πια βέβαιος ότι η επόμενη γενιά κληρικών θα διερευνά Χριστιανισμό χωρίς Χριστό με σάρκα και οστά. Οι καιροί, βλέπεις… Τελικά και επί της ουσίας οι συμπαθείς μάρτυρες δεν έλεγαν τίποτε καινούριο. Τέσσερεις συγγραφείς του 1ου αιώνα και το Βαβυλωνιακό Ταλμούδ του 4ου ήταν οι βασικές αναφορές τους. Αυτή η διένεξη έχει πάρει τέλος ήδη εδώ και δέκα χρόνια. Το ισχυρότερο άλλωστε στοιχείο υποστήριξης της Ιστορικότητος του Ιησού είναι η Φλαβιανή Μαρτυρία. Ένα απόσπασμα από τους Ιουδαϊκούς Πολέμους του Ιώσηπου (127 λέξεις όλες κι όλες) το οποίο αποδεικνύεται γλωσσολογικά και εννοιολογικά  ότι είναι εμβόλιμο. Όσο για τις αναφορές στους Πλίνιο τον Νεότερο, Σουητώνιο και Τάκιτο, αυτοί μιλούσαν για Χριστιανούς και όχι για Χριστό (ή τον Χρήστο του Σουητώνιου). Τα πρόσθετα στοιχεία που βρήκα ήταν λόγια σοφών ανθρώπων. Ο ένας ήταν ο Αϊνστάιν και για τους άλλους έψαξα στο διαδίκτυο. Μάικλ Γκραντ:  Η πιο ενδιαφέρουσα αναφορά που βρήκα ήταν για έναν μελετητή με όνομα που μοιάζει μ΄αυτό. Είναι o  Michael Grant CBE (21 /11/ 1914 – 4 /10/ 2004). Η ιδιότητα που του αποδίδεται στην Wikipedia είναι classicist  και numismatist. Νομισματολόγος και μελετητής της κλασικής αρχαιότητας. Σταδιοδρόμησε σε αρκετές χώρες της Μ. Ανατολής σαν καθηγητής και μια από τις κύριες συνεισφορές του ήταν και η μετάφραση στα Αγγλικά Λατίνων συγγραφέων του πρώτο αιώνα μεταξύ των οποίων και ο Τάκιτος και η εκλαΐκευση της ιστορίας εκείνης της περιόδου . Εκείνο που του πιστώνεται είναι η απροθυμία του να θυσιάσει την ιστορική ακρίβεια προς όφελος της διάδοσης της γνώσης. Τα βιβλία που έγραψε αφορούσαν προσωπικότητες που έζησαν εκείνη την περίοδο. Καίσαρας. Κλεοπάτρα πχ. Ο άνθρωπος αυτός αναφέρεται στο φυλλάδιο ως «ιστορικός και ειδήμων στο Αρχαίο Κλασικό Πολιτισμό». Το κείμενο που του αποδίδεται έχει ως εξής: Αν εφαρμόσουμε την Καινή Διαθήκη, όπως άλλωστε οφείλουμε να...

Read More
Οι προχριστιανικές ρίζες της Μετάστασης της Παναγίας
Aug12

Οι προχριστιανικές ρίζες της Μετάστασης της Παναγίας

  Σημείωση: Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί απόσπασμα της εργασίας του ψυχολόγου και συγγραφέα Γιώργου Ιωαννίδη,”Η ανάληψη της Παναγίας: Μία μυθικιστική διερεύνηση στη θεολογία της ενσώματης μετάστασης της Παρθένου”, μέρος της οποίας παρουσιάστηκε στο Πρώτο Πανελλαδικό Συνέδριο για τον Μυθικισμό, τον Μάιο του 2016 στην Αθήνα. Ολόκληρο το υλικό της εν λόγω εργασίας, όπως και όλων των υπολοίπων, έχετε τη δυνατότητα να αναγνώσετε στον τόμο των Πρακτικών, “Ιησούς και Μύθος“, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Δαιδάλεος.    […] Αν και η Ανάληψη της Παναγίας πέρασε στο Βυζαντινό εορτολόγιο στα τέλη του 6ου αιώνα από τον Αυτοκράτορα Μαυρίκιο, μόλις το 1950 ορίστηκε επίσημα δόγμα της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας από τον Πάπα Πίο ΧΙΙ. Για την Ορθόδοξη Ανατολική Εκκλησία, βέβαια, αποτελεί απλά μέρος της Ιεράς Παράδοσης, παράδοση που τις απαρχές της μπορούμε να εντοπίσουμε όχι στα λόγια του Τιμόθεου των Ιεροσολύμων, όπως πιστεύουν αρκετοί (καθώς η λεπτομερής έρευνα του Bernard Capelle το 1949 έδειξε πως δεν πρόκειται για κάποιο ιερέα του 4ου αιώνα, αλλά για ανώνυμο Βυζαντινό συγγραφέα που έζησε κάπου ανάμεσα στον 6ο και 8ο αιώνα), αλλά στο λεγόμενο απόκρυφο Liber Requiei Mariae (Το Βιβλίο για την Ανάπαυση της Μαρίας). Το τελευταίο σήμερα σώζεται μονάχα στα Αιθιοπικά και χρονολογείται τον 4ο αιώνα, είναι όμως πολύ πιθανό ως προφορική παράδοση να ξεκινάει ένα αιώνα νωρίτερα. Όλες οι μετέπειτα εκδοχές, αν και εμπλουτίζουν την αρχική διήγηση, φαίνεται να έχουν ως βάση εκείνο ακριβώς το απόκρυφο ευαγγέλιο γραμμένο από κάποιο άγνωστο συγγραφέα. […] Όπως είδαμε προηγουμένως, η αγιογραφική απεικόνιση της Κοιμήσεως και της Ανάληψης της Παναγίας, αποτελεί μια σύνθεση απόκρυφων πηγών παρά ιστορικών μαρτυριών. Βέβαια, σκοπός της αγιογραφικής τέχνης δεν είναι να αποτυπώσει την ιστορία, παρά να ιστορίσει την πνευματοποίηση του κόσμου. Και το επιτυγχάνει αυτό μέσα από τη θεολογική χρήση των χρωμάτων και των μορφών, γεγονός που σημαίνει πως το εικόνισμα παραμένει στο μεταφορικό επίπεδο, ώστε αλλάζοντας τη συμπαγή πραγματικότητα να της εκμαιεύσει τη μεταφυσική της σημασία. Παρ’ όλα αυτά, όμως, αν στο επεισόδιο με την Τίμια Ζώνη της Παρθένου μπορούμε να εντοπίσουμε προχριστιανικές ρίζες, μήπως το ίδιο μπορούμε να κάνουμε και με το γενικότερο θέμα της Μετάστασης; Το 161, στο Monte Citorio της Ρώμης, θα αναγερθεί το λεγόμενο Colonna di Antonino Pio, ένα μαρμάρινο μνημείο με το οποίο ο αυτοκράτορας Antoninus Pius θα απαθανατίσει την Αποθέωση της πρόσφατα χαμένης του συζύγου Annia Galeria Faustina. Με τον όρο αυτό -αποθέωση-, οι αρχαίοι Έλληνες (η λέξη εμφανίζεται για πρώτη φορά στον Πολύβιο, χρησιμοποιείται όμως με τη σημασία που της αποδόθηκε αργότερα από τον Κικέρωνα) και μετέπειτα οι Ρωμαίοι, περιέγραφαν το πέρασμα ενός θνητού σε ένα επίπεδο ύπαρξης πιο κοντά στους θεούς. Σε αντίθεση, βέ βαια, με τους τελευταίους, ο αφηρωϊσμός στους Έλληνες δεν κατέτασσε τους θνητούς στον Όλυμπο, τους ομοίαζε όμως με τους Θεούς, αφού...

Read More