[ΝΕΟ ΒΙΝΤΕΟ] Τα Ευαγγέλια και η Ομήρου Οδύσσεια
May13

[ΝΕΟ ΒΙΝΤΕΟ] Τα Ευαγγέλια και η Ομήρου Οδύσσεια

  Το 2013 είχαμε παρουσιάσει μέσα από το mythikismos.gr το άρθρο της δημοσιογράφου Θεανώς Καρούτα, “Κατά Μαρκον… Οδύσσεια;“, αναδεικνύοντας τις απόψεις του Αμερικανού καθηγητή της Καινής Διαθήκης, Dennis MacDonald, αναφορικά με τις ομοιότητες που παρουσιάζει το πρωτοευαγγέλιο του Μάρκου με βασικά στοιχεία (ομοιότητες/παραλληλισμοί αλλά και τεχνικές γραφής) των Επών του Ομήρου. Οι απόψεις του MacDonald δείχνουν να διαδίδονται δυναμικά τα τελευταία χρόνια στα ελληνικά κοινωνικά δίκτυα. Αρκετοί είναι οι χρήστες εκείνοι που επιλέγουν να διαδίδουν φωτογραφίες παρμένες από το βιβλίο του Αμερικανού καθηγητή που κυκλοφορεί στα ελληνικά (“Τα Ομηρικά Έπη και το κατά Μάρκον ευαγγέλιο”,εκδ. Κάκτος), οι οποίες περιλαμβάνουν εντυπωσιακούς παραλληλισμούς των ευαγγελικών εξιστορήσεων με τα έργα του Ομήρου (βλ. ενδεικτικά την κάτωθι φωτογραφία).   Το βίντεο που παρουσιάζουμε σήμερα μέσα από το Mythikismos.gr και που ανέβηκε στο διαδίκτυο ελάχιστες ώρες πριν από τη συγγραφή του παρόντος άρθρου επικαιρότητας, αποτελεί μία συρραφή τριών επεισοδίων της πολύ ενδιαφέρουσας σειράς του Αμερικάνου Mυθικιστή Truth Surge, “Εxcavating the empty tomb” (αρκετά βίντεο της οποίας βρίσκονται καθ’οδόν για υποτιτλισμό στο μυθικιστικού -και όχι μόνον- ενδιαφέροντος youtube κανάλι, RealityVsMyth Gr). Η προαναφερθείσα έρευνα βασίζεται στις μελέτες του Dennis ΜacDonald και εξετάζει το κατά πόσο ο αρχικός ευαγγελιστής (Μάρκος) έχει δανειστεί λογοτεχνικά μοτίβα από το Ομηρικό Έπος της Οδύσσειας. Στο διάρκειας 33 περίπου λεπτών βίντεο απαντώνται ερωτήματα όπως: Γιατί ο Ιησούς και οι μαθητές του περιοδεύουν συχνά με ένα πλοίο στο ευαγγέλιο του Μάρκου; Τι ρόλο παίζει η λογοτεχνική τεχνική της Μιμήσεως και το ομηρικό μοτίβο της “κρυφής ταυτότητας του ήρωα” στην ευαγγελική αφήγηση; Υπάρχουν αδιαμφισβήτητοι παραλληλισμοί στην ιστορία του Κύκλωπα με την ιστορία του δαιμονισμένου στα Γάδαρα; Πώς συνδέεται η σκηνή της Ευρύκλειας στην Οδύσσεια με εκείνη της ανώνυμης γυναίκας που χρίζει τον Ιησού στο ευαγγέλιο του Μάρκου; Στο τέλος, ο θεατής αντιλαμβάνεται πώς βρίσκεται μπροστά σε ένα πρωτότυπο και αρκετά αναξιοποίητο για τα ελληνικά δεδομένα πεδίο Μυθικιστικής έρευνας, με έντονο, μάλιστα, ελληνικό ενδιαφέρον. Παρακολουθήστε το υποτιτλισμένο βίντεο με τίτλο “Το χριστιανικό ευαγγέλιο και η Ομήρου Οδύσσεια” πατώντας εδώ....

Read More
Ο Σλαβονικός Ιώσηπος (Σειρά άρθρων – Μέρος τρίτο)
May01

Ο Σλαβονικός Ιώσηπος (Σειρά άρθρων – Μέρος τρίτο)

  (Η δημοσίευση αυτή είναι τμήμα της σειράς δημοσιεύσεων περί της Ιστορικότητας του Ιησού. Διαβάστε το πρώτο μέρος για τα κριτήρια ιστορικότητας πατώντας εδώ και το δεύτερο περί Ιώσηπου πατώντας εδώ). Θα δούμε εδώ, ένα θέμα που στο ελληνικό διαδίκτυο δεν θα βρείτε πολλά και είναι μάλλον άγνωστο σε αρκετούς. Στην προηγούμενη δημοσίευση είδαμε κάποιες σχετικές αναφορές στο έργο του Ιώσηπου, Ιουδαϊκή Αρχαιολογία. Εδώ θα δούμε κάποια αποσπάσματα απ’ ένα άλλο έργο του, τον Ιουδαϊκό Πόλεμο.   Του Φιλίστωρος, Ιστορικού   Σχετικά με τον Ιουδαϊκό Πόλεμο του Ιώσηπου, θα πρέπει να αναφερθεί ότι το παλαιότερο ελληνικό χειρόγραφο αντίγραφο που έχουμε είναι του 11ου αιώνα. Το κείμενο αρχικά γράφηκε στα Αραμαϊκά, όπως ο ίδιος ο Ιώσηπος αναφέρει, έργο που έχει χαθεί. Τα κείμενα που έχουμε είναι από μεταγραφή του ελληνικού κειμένου που έχουμε σήμερα και που μπορείτε να διαβάσετε εδώ. Κάτι σημαντικό στη συγγραφή των ιστοριών του Ιώσηπου, όπως ήδη έχω αναφέρει, είναι η κατάδειξη των προβλημάτων που δημιουργήθηκαν από τις μεσσιανικές ιδέες, με υπεύθυνους τους ζηλωτές και το έντονο προφητικό κήρυγμα της εποχής, που δυνάμωσε το κίνημα των ζηλωτών και που οδήγησε τελικά στην μόνιμη αναταραχή και καταστροφή των Εβραίων από τους Ρωμαίους. Το κείμενο γράφτηκε το 75-79 κ.ε., δηλαδή μετά την καταστροφή της Ιερουσαλήμ και του Ναού που έγινε το 70 κ.ε. που είχε μεγάλη σημασία για τους Εβραίους. Έχουμε επιπλέον δύο μεταγενέστερες λατινικές μεταφράσεις που μάλλον έγιναν τον 5-6ο αιώνα, μία συριακή ενός μόνο βιβλίου (του 6ου) και μια εβραϊκή του 10ου αιώνα. Το 1893 όμως (από τον A. Harnack) έγινε γνωστή, στην Δύση, μια ακόμα μετάφραση στα Σλαβονικά, αλλά αρκετά χρόνια αργότερα έγινε κάποια ανάλυσή της (Schweitzer–Berendts). Το ενδιαφέρον με αυτήν είναι, ότι αν και προέρχεται από το ελληνικό πρότυπο, έχει αρκετές αξιοσημείωτες ελλείψεις και προσθήκες. Ο Alexander Berendts (1910), λέγει στα πρώτα του σχόλια ότι “σε σημεία που αναφέρονται στον Βαπτιστή ή ίσως και στον Ιησού, για μεν έναν χριστιανό είναι λίγα, για έναν όμως Ιουδαίον του 70 κ.ε. είναι πάρα πολλά”. Ήδη ο Emil Schűrer (1920), ο πρώτος μετά τον Berends σχολιαστής, αναφέρει ότι υπάρχουν έντονες χριστιανικές απόψεις μέσα στο κείμενο. Ακολουθούν και άλλοι κυρίως Γερμανοί, και αρκετές αντικρουόμενες απόψεις. Αυτό που έδειξε τελικά η έρευνα είναι ότι οι προσθήκες δεν προέρχονται από το πρωτότυπο ή τον Ιώσηπο, αλλά από χριστιανικές μεταγενέστερες παρεμβολές (Αγουρίδης σ. 12). Στην ανάλυση των παραλείψεων φαίνεται όλες να εμφανίζονται στα τέσσερα πρώτα βιβλία ισομερώς. Κατά τον Αγουρίδη, οι παραλείψεις οφείλονται σε προσπάθεια σύντμησης του ελληνικού προτύπου για την σχετική περίοδο και είναι άνευ σημασίας. Αντίθετα οι προσθήκες τουλάχιστον οι μεγαλύτερες, ευρίσκονται εις την ιστορία από της εποχής του Ηρώδη του Μεγάλου μέχρι και των αρχών του πολέμου με την Ρώμη (66 κ.ε.). Ας δούμε τώρα κάποιες χαρακτηριστικές προσθήκες: Η πρώτη και...

Read More
Historicity Big and Small: How Historians Try to Rescue Jesus (by Richard Carrier)
May01

Historicity Big and Small: How Historians Try to Rescue Jesus (by Richard Carrier)

  When the question of the historicity of Jesus comes up in an honest professional context, we are not asking whether the Gospel Jesus existed. All non-fundamentalist scholars agree that that Jesus never did exist. Christian apologetics is pseudo-history. No different than defending Atlantis. Or Moroni. Or women descending from Adam’s rib. No. We aren’t interested in that.   By Richard Carrier   When it comes to Jesus, just as with anyone else, real history is about trying to figure out what, if anything, we can really know about the man depicted in the New Testament (his actual life and teachings), through untold layers of distortion and mythmaking; and what, if anything, we can know about his role in starting the Christian movement that spread after his death. Consequently, I will here disregard fundamentalists and apologists as having no honest part in this debate, any more than they do on evolution or cosmology or anything else they cannot be honest about even to themselves. Here I will summarize the best arguments for historicity and the logic behind the best case for it. And this only means mundane historicity; not the Gospel Jesus, but the Jesus of honest mainstream scholarship. I am most interested in finding out if I have left any good arguments out. So please add more in comments, if any you think remain that aren’t ridiculous and can be taken seriously by mainstream experts. Likewise if you think the logic of any argument I do present can be better formulated. The Honest Framework Of the experts who remain to be counted, two things are agreed by both sides of the debate: (1) we don’t really know how much of early Christianity actually comes from a historical Jesus (there are only diverse, contradictory, and unresolved opinions about this in the scholarly community); and (2) the cosmo-theological Jesus of the Epistles (wherein Jesus is a godman who lives in and speaks from heaven) and the mytho-heroic Jesus of the Gospels (where Jesus is more or less the central character in a set of parables about how each author believes good Christians should conduct themselves, made to issue statements supporting views the author wants his readers to regard as authoritative) is far more shibboleth than actual founder. And that remains the most likely fact of the matter no matter how historical this Jesus actually is; and regardless of what if anything he may have actually done to get the religion started. In its broadest sense, a shibboleth is a characteristic cultural touchstone by which insiders distinguish themselves from outsiders. Jesus was constructed by different authors (both inside and outside the canon) to represent their own (or their community’s) ideal of...

Read More
Υπήρξε ο Ιησούς ως ιστορικό πρόσωπο;
Apr19

Υπήρξε ο Ιησούς ως ιστορικό πρόσωπο;

Ο οποιοσδήποτε έρχεται αντιμέτωπος για πρώτη φορά με το ερώτημα αυτό, είναι λογικό να απορήσει (ενδεχομένως και να εξοργιστεί). Πώς είναι δυνατόν να τίθεται επί τάπητος η ιστορικότητα ενός προσώπου στον οποίον πιστεύουν σήμερα δισεκατομύρια άνθρωποι, η φιγούρα του οποίου κυριαρχεί στον Δυτικό κόσμο τους τελευταίους 18-19 αιώνες και για τον οποίον έχουν γραφτεί εκατοντάδες χιλιάδες κείμενα και βιβλία; Του Μηνά Παπαγεωργίου, δημοσιογράφου-συγγραφέα Κι όμως, από τα μέσα περίπου του 18ου αιώνα, όταν τα σκοτεινά χρόνια του Μεσαίωνα είχαν ήδη εγκαταλείψει την Ευρώπη και τα φώτα του Διαφωτισμού έδιναν νέα ώθηση στην επιστημονική σκέψη, αποτελώντας παράλληλα την πνευματική ατμομηχανή για την κήρυξη μιας σειράς εθνικών επαναστάσεων στην ήπειρό μας, η νέα οπτική της ανθρώπινης Ιστορίας (ιστορικισμός) σε συνδυασμό με τη διάθεση για άσκηση κριτικής στον Χριστιανισμό (την κυρίαρχη θρησκεία στη Δύση), γέννησαν το ερευνητικό πεδίο του μυθικισμού. Με τον όρο μυθικισμός εννοούμε τη θεωρία που αμφισβητεί την ιστορικότητα του Ιησού (αλλά και άλλων Βιβλικών προσώπων), όπως τουλάχιστον περιγράφεται στην Καινή Διαθήκη, εξετάζοντας παράλληλα τις ομοιότητες που παρουσιάζουν οι ευαγγελικές εξιστορήσεις της πρωταγωνιστικής φιγούρας του Χριστιανισμού με άλλες προχριστιανικές θεότητες της Μεσογείου (βλ. Ενδεικτικά Διόνυσος, Άδωνις, Απολλώνιος ο Τυανέας, Ρωμύλος, Ώρος, Μίθρας κτλ), καθώς επίσης και τον ρόλο του Παύλου στην ανάπτυξη της χριστιανικής θρησκείας. Να σημειωθεί εδώ ότι η θέαση του Χριστιανισμού χωρίς ιστορικό Ιησού δεν αποτελεί μία ανακάλυψη της νεωτερικότητας, αλλά εντοπίζεται στις πρώτες κιόλας χριστιανικές κοινότητες με την εμφάνιση των Δοκητιστών Χριστιανών. Παράλληλα, η έλλειψη απτών ιστορικών και αρχαιολογικών στοιχείων του 1ου μεταχριστιανικού αιώνα αναφορικά με τη δράση του Ιησού (πέρα από τα κείμενα πίστης του χριστιανισμού), σε συνδυασμό με τις απόπειρες πλαστογράφησης μιας σειράς κειμένων που ενίσχυσαν την ιστορικότητά του, από τα χρόνια του Ευσέβιου και εξής, εντείνουν το ενδιαφέρον για περαιτέρω μελέτη του όλου θέματος. Από τον 18ο αιώνα μέχρι και σήμερα, εντοπίζουμε μία σειρά από ακαδημαϊκούς και ανεξάρτητους ερευνητές που έχουν ενστερνιστεί ή εκφράσει μυθικιστικές θέσεις. Αναφέρουμε ενδεικτικά τους Charles Francois Dupuis, Hermann Samuel Reimarus, Bruno Bauer, David Strauss, Willem Christiaan van Manen, Arthur Drews, Paul Luis Couchoud, George Albert Wells κ.α. Στις μέρες μας οι σημαντικότεροι εκπρόσωποι της θεωρίας αυτής είναι οι καθηγητές/ανεξάρτητοι ερευνητές Robert Price, Richard Carrier, Thomas Brodie, Raphael Lataster, Thomas Thompson, Kenneth Humphreys, Dennis MacDonald και David Fitzgerald, με τις ενδεχομένως πιο ισχυρές θέσεις να προέρχονται από τις μελέτες του Αμερικανού Δρ. Ιστορίας Richard Carrier (βλ. πατώντας εδώ ένα σχετικό υποτιτλισμένο βίντεο). Τις τελευταίες δεκαετίες το debate για τον ιστορικό Ιησού βρίσκεται – μιλώντας πάντα για το εξωτερικό- σε αναβρασμό, με την έκδοση δεκάδων βιβλίων, τη διενέργεια σχετικών ομιλιών και την παραγωγή ντοκιμαντέρ, σε ετήσια μάλιστα βάση.   Στην Ελλάδα, οι ιδέες αυτές εντοπίζονται για πρώτη φορά στα τέλη του 19ου αιώνα και σε σχετικό άρθρο της εφημερίδας “Εστία” (βλ. τη σχετική φώτο), ενώ παρόμοιες θέσεις διατυπώνει και ο ιστορικός Γιάννης Κορδάτος στο έργο...

Read More
Τα 48 επιχειρήματα των χριστιανών απολογητών για την ιστορικότητα του Ιησού
Apr02

Τα 48 επιχειρήματα των χριστιανών απολογητών για την ιστορικότητα του Ιησού

  “Είναι πραγματικά εκπληκτικό πως η ιστορία δεν μας έχει δώσει ούτε μία διαβεβαίωση για τα ακριβή λόγια και έργα του Σωτήρα της ανθρωπότητας… Δεν υπάρχει καμία δήλωση σε όλη την ιστορία ότι κάποιος είδε τον Ιησού ή μίλησε μαζί του. Τίποτα στην ιστορία δεν είναι πιο συγκλονιστικό απο την σιωπή των σύγχρονων συγγραφέων για τα γεγονότα που περιγράφονται στα τέσσερα Ευαγγέλια.” (The Life of Christ, Frederic W. Farrar,Trinity College, Cambridge 1874) “Οφείλουμε να ομολογήσουμε οτι δεν έχουμε καμία αξιόπιστη πηγή για τη ζωή του Ιησού Χριστού, πέρα απο τα εκκλησιαστικά γραπτά που συγκεντρώθηκαν κατά τη διάρκεια του 4ου αιώνα.” (Codex Sinaiticus, Dr Constantin von Tischendorf, British Library, London) “Δεν νομίζω πως στα επόμενα 20 χρόνια θα υπάρξει ένα consensus οτι ο Ιησούς δεν υπήρξε ή οτι πιθανότατα δεν υπήρξε, αλλά η παραδοχή ότι η (ιστορική) του ύπαρξη δεν είναι απόλυτα βέβαιη, θα ήταν ένα δυνατό ράπισμα στην αξιοπιστία των ακαδημαϊκών μελετών σχετικά μ’αυτόν. Και τελικά γιατί έχει τόση σημασία να αποδείξουμε την ιστορική του ύπαρξη, όταν οι αρχαίες πηγές και η σύγχρονη μελέτη μας έχει υποδείξει τόσους πολλούς διαφορετικούς Ιησούς;” (Philip R. Davies, Professor Emeritus of biblical studies, University of Sheffield, 2012) [1].   ————————————————————————————————- Στο mythikismos.gr παρουσιάζουμε ένα μακροσκελές κείμενο, που φιλοδοξούμε να καταστεί σημείο αναφοράς για αρκετά χρόνια στο ελληνικό διαδίκτυο, αναφορικά με την έρευνα για τον ιστορικό Ιησού. Η πολυσέλιδη μελέτη του Τάσου Καρανίκα, με τίτλο “Τα 48 επιχειρήματα των απολογητών για την ιστορικότητα του Ιησού“, αποτελεί μία κορυφαίας σημασίας εργασία, τα στοιχεία για τη σύνθεση της οποίας χρειάστηκαν αρκετούς μήνες για να συγκεντρωθούν. Στο κείμενο αναδεικνύονται οι πιο γνωστές αιτιάσεις των χριστιανών απολογητών, στην προσπάθειά τους να υπερασπιστούν την ύπαρξη ενός ιστορικού Ιησού. Το άρθρο καταρρίπτει μεθοδικά και συνάμα περιεκτικά, με πηγές και επιχειρήματα, κάθε ένα από τα 48 αυτά σημεία, οδηγώντας τον αναγνώστη/την αναγνώστρια τόσο σε εμπλουτισμό των γνώσεών του/της, όσο και στην απόκτηση μιας καλύτερης εικόνας σχετικά με την προπαγάνδα που λαμβάνει χώρα στο ελληνικό -και όχι μόνον- διαδίκτυο για το συγκεκριμένο θέμα. Φιλοδοξία μας είναι η συγκεκριμένη εργασία να αποτελέσει από εδώ και στο εξής έναν χρήσιμο ηλεκτρονικό σύνδεσμο ή καλύτερα ένα χρηστικό εγχειρίδιο Μυθικιστικής γνώσης, στο οποίο θα καταφεύγουν ξανά και ξανά οι αναγνώστες μας, όποτε το κρίνουν αναγκαίο. Έλληνες, Μυθικιστές, 2/4/2018   ———————————————————————————————– Γράφει ο Τάσος Καρανίκας, ερευνητής   1ο επιχείρημα: Ολοι σχεδόν οι μελετητές και ιστορικοί δέχονται πως ο Ιησούς δεν είναι μύθος Αν αυτό είναι αλήθεια, τότε ποιες είναι οι αποδείξεις και τα δεδομένα; Η πλειοψηφία των μελετητών που ασχολούνται με την καταγωγή του χριστιανισμού είναι συνήθως χριστιανοί ή έστω έχουν εκπαιδευτεί σαν χριστιανοί θεολόγοι, οπότε το consensus γύρω απο τον Ιησού διαμορφώνεται συχνά απ’αυτούς. Ο μυθικιστής David Fitzgerald, στο...

Read More