Ιστορικότητα Σωκράτη και Ιησού: Παρερμηνείες και έωλα επιχειρήματα
May15

Ιστορικότητα Σωκράτη και Ιησού: Παρερμηνείες και έωλα επιχειρήματα

Στην προσπάθειά τους να ξεφύγουν από τη δύσκολη θέση που βρίσκονται ελλείψει στοιχείων για την ιστορικότητα του Ιησού, οι χριστιανοί απολογητές βρίσκουν συχνά “καταφύγιο” στη σύγκριση των ιστορικών τεκμηρίων μεταξύ Σωκράτη και Ιησού. Κι αυτό γιατί ο πρώτος, εκτός από μεγάλη προσωπικότητα της αρχαιότητας, επηρέασε όσο λίγοι την ιστορία της φιλοσοφίας (ακριβώς όπως ο Ιησούς την ιστορία της θρησκείας), δεν άφησε γραπτά κείμενα, είχε μαθητές και φυσικά μαρτύρησε για τις ιδέες του. Του Τάσου Καρανίκα, ερευνητή Ωστόσο η ύπαρξη του δεν αμφισβητείται από κανέναν. Γιατί άραγε; Αντίθετα με τον Ιησού έχουμε δεκάδες αυτόπτες μάρτυρες που έγραψαν βιβλία για τον Σωκράτη (άλλες αρχαίες αναφορές στον Σωκράτη: http://www.attalus.org/names/s/socrates.html)- μερικές φορές ακόμα και τους τίτλους των βιβλίων- ξέρουμε δεκάδες ρήσεις και σύγχρονες παραπομπές στην διδασκαλία του, έχουμε τα έργα του Πλάτωνα1 και του Ξενοφώντα2 οι οποίοι υπήρξαν μαθητές του Σωκράτη και κατέγραψαν τον βίο και τις διδασκαλίες του. Επίσης έχουμε σύγχρονες μαρτυρίες και από «εχθρικές» πηγές, όπως οι Νεφέλες του Αριστοφάνη 3. Μάλιστα στην τελευταία περίπτωση γνωρίζουμε πώς ο Σωκράτης παρακολούθησε την πρώτη παράσταση του θεατρικού έργου! Αντίθετα, για τον Ιησού δεν έχουμε κάποια σύγχρονη μαρτυρία, δεν γνωρίζουμε καν πόσοι αυτόπτες μάρτυρες υπήρξαν (αν υπήρξαν) και δεν έχουμε κάποια σύγχρονη παραπομπή στην διδασκαλία και το έργο του. Γιατί λοιπόν η ιστορική ύπαρξη του Σωκράτη είναι καλύτερα τεκμηριωμένη από αυτήν του Ιησού; Συχνά ακούγεται το επιχείρημα πως οι συγγραφείς της εποχής δεν είχαν ενδιαφέρον για τα γεγονότα της Ιουδαίας του 1ου αιώνα. Αυτό είναι ανακριβέστατο. Ο Νικόλαος της Δαμασκού(64π.α.χ.χ (πριν την απαρχή της χριστιανικής χρονολόγησης)-10 μ.Χ; (μετά την απαρχή της χριστιανικής χρονολόγησης)) ήταν ο ιστορικός της αυλής του Ηρώδη του Μεγάλου, αλλά δεν φαίνεται να επιβεβαιώνει πουθενά τα περίφημα γεγονότα της γέννησης του Ιησού, όπως η τρομακτική σφαγή των νηπίων. Ο Ιούστος της Τιβερίας ήταν ο γραμματέας του Βασιλιά Αγρίππα (του ίδιου Αγρίππα που εμφανίζεται στις Πράξεις 25-26) και στρατιωτικός διοικητής στον εβραϊκό πόλεμο του 66-70 μ.α.χ.χ, ο οποίος κατέγραψε όχι μόνο την ιστορία του πολέμου, αλλά και τα γεγονότα που προηγήθηκαν. Και οι δύο συγγραφείς υπήρξαν πρωτογενείς πηγές για τον Ιώσηπο4, αλλά ξέρουμε πως πουθενά δεν αναφέρουν κάτι σχετικό με τον Ιησού. Μάλιστα, στην περίπτωση του Ιούστου, έχουμε και την μαρτυρία του χριστιανού πατριάρχη Φωτίου, ο οποίος είχε μείνει έκπληκτος από την μη αναφορά στον Ιησού (Μυριόβιβλος 33). Υπάρχουν αρκετοί άλλοι συγγραφείς της περιόδου που θα μπορούσαν να αναφέρουν κάτι για τον Ιησού. ‘Ενας εξ’αυτών ήταν ο περίφημος Φίλωνας της Αλεξάνδρειας (20π.α.χ.χ – 50 μ.α.χ.χ), σεβαστός Εβραίος διανοούμενος της εποχής και τακτικός προσκυνητής στην Ιερουσαλήμ. Ο Φίλωνας έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον για τα γεγονότα της Ιουδαίας της εποχής, σχολίασε αρκετές εβραϊκές σέκτες, όπως και τα έργα των Ηρωδών και του Ποντίου Πιλάτου5. Αλλά ακόμα...

Read More
History writer: Jesus probably never existed — here’s why Christianity emerged anyway
Apr15

History writer: Jesus probably never existed — here’s why Christianity emerged anyway

  With Easter coming, some people are debating whether the resurrection of Jesus really happened. Others are debating whether Jesus was even real. In ten years of writing for news and opinion sites, my most popular article about religion was one titled, “Five Reasons to Suspect Jesus Never Existed.” The article emerged from a conversation with history writer David Fitzgerald and was based on his book, Nailed. Fitzgerald holds the controversial perspective that the figure of Jesus at the heart of Christianity is historicized mythology, meaning that the original kernel was a set of ancient religious tropes or myths that got historical details added as they were told and retold by people who believed them to be real. By contrast, best-selling New Testament scholar Bart Ehrman (and most secular historians and mainline Christian theologians) argue that an actual radical rabbi provided the kernel of the stories, but that accounts of his life then got overlaid with fragments of mythology drawn from Judaism and surrounding religions. In other words, they hold that the Bible stories are mythologized history. The third perspective, of course, is that held by many (though not all) Christians—that the gospel stories are gospel truth.  Outsiders can debate all they want, but Christians need to believe that Jesus was real, and defenders of the faith line up a series of proofs that they claim settle the question. Now Fitzgerald has produced a three-volume set, Jesus: Mything in Action, in which he tackles those proofs one by one and then lays out how Christianity could have emerged even in the absence of a historical Jesus. Tarico: What first made you wonder if, perhaps, Jesus never existed? Fitzgerald: It’s funny; for the first thirty-five years of my life, the very idea that there might not have been a real Jesus never occurred to me. Ironically enough, it wasn’t until I became curious to know what Jesus really said and did that I began to seriously look at our evidence for Jesus. That‘s when the doubts set in. At first, I just wanted to figure out which parts of the gospels were later legendary add-ons. Over time I became increasingly convinced that Jesus himself is a completely mythical figure of the early Christians. That led me to write Nailed. Tarico: What are a couple of the key points that took you from that first wild, trippy thought—Whoa, what if Jesus never existed?—to your current position, that he probably didn’t. Fitzgerald: Honestly, I’d put it even more strongly than that – now, I actually can’t see how there even could have been an actual Jesus. The first red flag for me was realizing just how...

Read More
Έρχεται η νέα εκρηκτική Μυθικιστική τριλογία του David Fitzgerald
Mar18

Έρχεται η νέα εκρηκτική Μυθικιστική τριλογία του David Fitzgerald

  Ο David Fitzgerald αποτελεί έναν από τους διασημότερους Αμερικανούς Μυθικιστές. Το βιβλίο του “Nailed: Ten Christian Myths that show Jesus never existed at all” που εκδόθηκε το 2010, συγκαταλέγεται ανάμεσα στα περισσότερο συγκροτημένα, εκλαϊκευμένα και ενδιαφέροντα συγγραφικά έργα που έχουν κυκλοφορήσει την τελευταία δεκαετία αναφορικά με την αμφισβήτηση της ιστορικότητας του Ιησού, προκαλώντας συχνά πυκνά το ενδιαφέρον δημοφιλών ΜΜΕ. Πριν από μερικές ημέρες, μέσω του προσωπικού του λογαριασμού στο facebook, ο Fitzgerald ανακοίνωσε με ενθουσιασμό την επικείμενη κυκλοφορία της συνέχειας του Nailed. Ο ίδιος παραδέχτηκε ότι εργαζόταν για το συγκεκριμένο project αρκετά χρόνια και στόχος του ήταν να καταδείξει πώς ακριβώς ξεκίνησε ο χριστιανισμός χωρίς έναν ιστορικό Ιησού. Το αποτέλεσμα που προέκυψε ήταν ένα ογκώδες βιβλίο 900 (!) συνολικά σελίδων, υπό τον τίτλο “Jesus: Mything in action“, το οποίο εν τέλει “έσπασε” σε τρεις τόμους.     Ερχόμενοι σε επαφή με τον D. Fitzgerald, πληροφορηθήκαμε ότι η κυκλοφορία της πολυαναμενόμενης αυτής Μυθικιστικής τριλογίας θα γίνει ταυτόχρονα (και τα τρία, δηλαδή, βιβλία θα κυκλοφορήσουν την ίδια περίοδο), πιθανότατα εντός του μήνα ή το αργότερο τον Απρίλιο. Από τη μεριά μας ευχόμαστε καλοτάξιδα και να διαβαστούν από όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους του Δυτικού Κόσμου. Ο πολιτισμός μας το έχει...

Read More
Αποχαιρετώντας το 2016
Dec31

Αποχαιρετώντας το 2016

  Συνηθίζεται οι τελευταίες ημέρες κάθε έτους να αποτελούν ευκαιρία για έναν απολογισμό, μια ανασκόπηση των όσων προηγήθηκαν τους δώδεκα τελευταίους μήνες. Για τους Έλληνες Μυθικιστές και το mythikismos.gr, το 2016 αποτέλεσε μια χρονιά oρόσημο σε ότι αφορά την περαιτέρω εξάπλωση των ιδεών μας στην ελληνική κοινωνία, γεγονός που αποκρυσταλλώθηκε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, τόσο στην εξωδιαδικτυακή μας δράση, όσο και στα τεκταινόμενα του διαδικτύου, με την εντυπωσιακή αύξηση των επισκέψεων στην ιστοσελίδα μας (σε σχέση με αυτές του 2014 και του 2015) αλλά και  τον εξίσου μεγάλο αριθμό δημοσιευμένων για τον Μυθικισμό άρθρων σε κυρίαρχα διαδικτυακά ΜΜΕ. Το 1ο Συνέδριο Κυρίαρχη θέση στα μυθικιστικά γεγονότα που σημάδεψαν την εγχώρια επικαιρότητα για το 2016, αποτέλεσε δίχως αμφιβολία η διοργάνωση του 1ου Πανελλαδικού Συνεδρίου για τον Μυθικισμό στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων (22/5). Τα πρακτικά του συνεδρίου κυκλοφορούν ήδη από τις εκδ. Δαιδάλεος (υπό τον τίτλο “Ιησούς και Μύθος“). Το συνέδριο, με διεθνή μάλιστα συμμετοχή, πραγματοποιήθηκε κανονικά, παρά τα εμπόδια που αποπειράθηκαν να βάλουν αντιδημοκρατικά μορφώματα. Τα αξιοσημείωτα από το εσωτερικό Στο εσωτερικό της χώρας μας, αξιομνημόνευτη ήταν η πρώτη καταγραφή δημόσιας αναφοράς στο ρεύμα του Μυθικισμού από κορυφαίο εκπρόσωπο της ορθόδοξης εκκλησίας της Ελλάδας, τον μητροπολίτη Μεσογαίας Νικόλαο, ενώ αίσθηση προκάλεσε η αποκάλυψή μας για τη δήλωση περί “αδυναμίας επιστημονικής επαλήθευσης της Βίβλου“, από τον προκοσμήτορα της Θεολογικής σχολής του παν/μίου Αθηνών, κ. Μάριο Μπέγζο. Η ανακοίνωση που συζητήθηκε Η ανακοίνωση των Ελλήνων Μυθικιστών με τίτλο “Αποσαφηνίσεις σχετικά με την περιβόητη “ανακάλυψη” του τάφου του Ιησού” ήταν εκείνη που προκάλεσε τη μεγαλύτερη αίσθηση στο ελληνικό κοινό. Δεκάδες ήταν οι ιστοσελίδες που την αναδημοσίευσαν και κυριολεκτικά εκατοντάδες τα σχετικά με αυτήν σχόλια που έγιναν στο διαδίκτυο. Διεθνής επικαιρότητα Το debate μεταξύ των Δρ. Robert Price και Δρ. Bart Ehrman αποτέλεσε το σημαντικότερο ίσως γεγονός στη διεθνή μυθικιστική επικαιρότητα για τη χρονιά που φεύγει. Στα εξίσου αξιοσημείωτα η δημοσίευση της εργασίας του Αυστραλού Θρησκειολόγου Raphael Lataster, στο επιστημονικό journal “Think”, με τίτλο “Είναι επίσημο: Μπορούμε πλέον να αμφισβητούμε την ιστορικότητα του Ιησού”, η αναγγελία για το επερχόμενο Μυθικιστικό ντοκιμαντέρ “Το αρχέτυπο του ήρωα: Batman and Jesus” από τους Μυθικιστές του Μιλγουόκι, καθώς επίσης και η έκδοση του μυθικιστικού ιστορικού μυθιστορήματος του Vincent Czys, The Christos Mosaic, η ηλεκτρονική έκδοση του οποίου κατέστη best seller στο Amazon. Μεταγλωττίσεις ομιλιών και βίντεο Μια εικόνα ισούται με χίλιες λέξεις. Ένα βίντεο με ακόμη περισσότερες. Το κανάλι RealityvsMyth Gr  στο youtube ξεκίνησε μέσα στο 2016 μία άκρως σημαντική διαδικασία  μεταγλώττισης σημαντικών βίντεο για το ερευνητικό πεδίο του Μυθικισμού. Στεκόμαστε ιδιαίτερα στην παρουσίαση μιας ουσιώδους ομιλίας του Αμερικανού Δρ. Ιστορίας Richard Carrier, καθώς επίσης και σε αυτήν της σειράς βίντεο του Βρετανού ιστορικού Kenneth Humphreys. Ραγδαία αύξηση των Μυθικιστικών δημοσιευμάτων στον...

Read More
Μάριος Μπέγζος: “Δεν έχουμε τη δυνατότητα επιστημονικής επαλήθευσης της Βίβλου”
Dec27

Μάριος Μπέγζος: “Δεν έχουμε τη δυνατότητα επιστημονικής επαλήθευσης της Βίβλου”

Από τις 19 Οκτωβρίου μέχρι και τις 21 Δεκεμβρίου του 2016, ο καθηγητής της Συγκριτικής Φιλοσοφίας της Θρησκείας, και Προκοσµήτορας της Θεολογικής Σχολής στο Πανεπιστήµιο Αθηνών, κ. Μάριος Μπέγζος, “μύησε” εκατοντάδες συμπολίτες μας στον θαυμαστό κόσμο της Συγκριτικής Θρησκειολογίας, μέσα από δέκα μαθήματα που λάμβαναν χώρα κάθε Τετάρτη στην αίθουσα Λόγου και Τέχνης της Στοάς του Βιβλίου (δείτε αναλυτικά το πρόγραμμα εδώ). Ήταν τέτοιας μορφής η διδασκαλία του καθηγητή Μπέγζου, που μπορούμε μετά βεβαιότητας να υποστηρίξουμε πώς τα συγκεκριμένα μαθήματα θα μπορούσε άνετα να τα παρακολουθήσει, δίχως να δυσανασχετήσει ούτε στιγμή, o οποιοσδήποτε ανοιχτόμυαλος πιστός ή μη πιστός αναζητητής της γνώσης. Το κοινό είχε την ευκαιρία να περιπλανηθεί στις έννοιες του ιερού και της θρησκευτικότητας, γνωρίζοντας μέσα από ένα καθαρά επιστημονικό πρίσμα (δίχως ίχνος φανατισμού και προτίμησης σε συγκεκριμένα φιλοσοφικά μονοπάτια) τα μεγάλα θρησκευτικά ρεύματα της ανθρωπότητας, να γνωρίσει τις έννοιες της κοσμικότητας, της αρνησιθρησκίας (αθεΐα), του μυστικισμού και του θρησκευτικού φονταμενταλισμού. Κύριος στόχος των μαθημάτων ήταν να καταδείξουν τα διαχρονικά “προβλήματα” που προκύπτουν στην ανθρώπινη συνείδηση -ατομική και συλλογική- από την αποδοχή ή απόρριψη του θρησκευτικού συναισθήματος, είτε αυτό αφορά πεποιθήσεις που προβάλλονται μέσα από οργανωμένα θρησκευτικά ιερατεία, είτε όχι.   Μια απάντηση με βαρύνουσα σημασία Στο τέλος κάθε μαθήματος, ο κ. Μπέγζος έδινε τη δυνατότητα στο κοινό να απευθύνει έναν συγκεκριμένο κάθε φορά αριθμό ερωτήσεων, με σκοπό είτε την επεξήγηση των ήδη λεχθέντων, είτε το άνοιγμα της κουβέντας σε παρεμφερή ζητήματα. Στο έβδομο μάθημα, αυτό της 30ης Νοεμβρίου, αφιερωμένο στην “Αρνησιθρησκία και τον Επιστημολογικό, κοινωνιολογικό και ανθρωπολογικό αθεϊσμό στη νεωτερικότητα”, ο καθηγητής δέχτηκε ερώτημα από το κοινό αναφορικά με το ρόλο της ανάπτυξης του Ιστορικισμού κατά την περίοδο του 17ου και 18ου αιώνα και το πώς με αυτόν τον τρόπο ξεκίνησε να αλλάζει η θέαση των ιστορικών γεγονότων (και του πεδίου της ιστορίας των θρησκειών ειδικότερα),  γεγονός που οδήγησε στην εμφάνιση ερευνητικών πεδίων όπως η αμφισβήτηση της εγκυρότητας της Βίβλου (Βιβλικός Μινιμαλισμός), της ιστορικότητας του Ιησού (Μυθικισμός), της γνησιότητας επιστολών του Παύλου, ακόμη και στην πρόταση νέων μορφών χρονολόγησης από τον ακαδημαϊκό κόσμο (Π.Κ.Ε -προ Κοινής Εποχής και Μ.Κ.Ε). Η απάντηση του καθηγητή Μπέγζου στάθηκε ξανά στο ύψος των περιστάσεων (θυμίζουμε τη στάση του προ εξαετίας σε ερώτημα για την ιστορικότητα του Ιησού στη Δημόσια Τηλεόραση). Αρχικά ανέφερε πώς ο Ιστορικισμός επέφερε σημαντικότατες αλλαγές στον τρόπο θέασης της Ιστορίας, μιας και πλέον κάθε συμβάν που αξιολογείται “οφείλει” να μαρτυρείται από τις πηγές, ενώ παράλληλα και οι σχετικές μαρτυρίες πρέπει να διασταυρώνονται. Χαρακτήρισε τον Ιστορικισμό μία “σωστή μέθοδο” που βασίζεται στην ιστορική εμπειρία, δηλαδή την αρχαιολογική σκαπάνη και την ερμηνεία των κειμένων. Στη συνέχεια, όμως, πήγε τα πράγματα ένα βήμα παραπέρα αναφέροντας χαρακτηριστικά (η υπογράμμιση με έντονα γράμματα δική μας):...

Read More