Το μυστικό προφίλ του επαναστάτη Ιησού (Σειρά άρθρων – μέρος έκτο)
Oct14

Το μυστικό προφίλ του επαναστάτη Ιησού (Σειρά άρθρων – μέρος έκτο)

  (Η δημοσίευση αυτή είναι τμήμα της σειράς δημοσιεύσεων περί της Ιστορικότητας του Ιησού. Διαβάστε το πρώτο μέρος για τα κριτήρια ιστορικότητας πατώντας εδώ, το δεύτερο περί Ιώσηπου πατώντας εδώ, το τρίτο μέρος περί Σλαβονικού Ιώσηπου πατώντας εδώ, το τέταρτο μέρος για τους “ανταγωνιστές Μεσσίες” του Ιησού πατώντας εδώ και το πέμπτο μέρος για τις πηγές του 2ου αιώνα εδώ).   “Η μεγάλη αδυναμία της θεώρησης ότι ο Ιησούς υπήρξε, είναι το γεγονός ότι μπορείς να φτιάξεις γύρω από την ζωή του όσες ιστορίες σου κάνει κέφι και όλες με βάση τα ίδια τα κείμενα της Καινής Διαθήκης, κείμενα που σε βοηθούν να αρνηθείς όσα δεν σου πάνε στην ιστορία που συνθέτεις και να δεχτείς όλα αυτά που την οικοδομούν. Όμως πίσω σου θα αφήσεις την μεγάλη απόδειξη. Ότι η ιστορία αυτή όπως και τα πρόσωπά της είναι όλα δικά σου και δεν έχουν σχέση με τυχόν πραγματικά κι αυτό γιατί αυτά δεν υπήρξαν ποτέ ” Θωμάς Μάρας, εισαγωγή στο Οι Αντιφάσεις της Καινής Διαθήκης σ.29 – για περισσότερα σχετικά με το έργο του Μάρα πατήστε εδώ.   Το σενάριο της δράσης και του κηρύγματος του Ιησού και τι υποτίθεται ότι ήθελε να πει σύμφωνα με την Εκκλησία, είναι γνωστό σε αυτή τη χώρα πολύ καλά, αφού ο προσηλυτισμός όλων μας ξεκινάει από την μικρή ηλικία και ακόμα και όσοι δεν ήταν καλοί μαθητές ή δεν μεγάλωσαν σε αντίστοιχο περιβάλλον, θυμούνται σίγουρα κάποια κλασικά τσιτάτα περί αγάπης, συγχώρεσης, μη τυπικότητας και ξανά αγάπης. Φυσικά, υπάρχουν μέσα στα Ευαγγέλια, κάποια συγκεκριμένα στοιχεία που υποστηρίζουν αυτή την άποψη. Μόνο που οι τακτικοί αναγνώστες του χώρου αυτού, γνωρίζουν πολύ καλά ότι τα Ευαγγέλια έχουν πάρα πολλές αντιφάσεις τόσο μεταξύ τους, όσο και στα ίδια τα κείμενα, που δίνει την δυνατότητα να επιχειρηματολογήσει κάποιος για το οτιδήποτε και το μόνο αντίμετρο από την πλευρά της Εκκλησίας σε αυτό είναι οι συνεχείς ερμηνείες για να ολοκληρωθεί το δικό της πειστικό σενάριο.   Του Φιλίστωρος, Ιστορικού   Ας δούμε λοιπόν ένα άλλο σενάριο και τα στοιχεία εκείνα, που αν και είναι αρκετά από τα Ευαγγέλια, δεν συνάδουν με την θεωρία περί αγάπης και αδελφοσύνης, ελεημοσύνης κ.λπ., αλλά με έναν εξτρεμιστή επαναστάτη μεσσία, σαν του υπόλοιπους δηλαδή, που όπως είδαμε εμφανίστηκαν πολλοί εκείνη την εποχή, που δεν αποκηρύσσει την βία αλλά αντιθέτως, φαίνεται να μιλάει όχι μόνο για βία, αλλά και μίσος ή ακόμα και επανάσταση. Την ευκαιρία και την νομιμοποίηση για να ερευνήσουμε το σενάριο αυτό, μας το δίνει η μελέτη των αντίστοιχων παρεμβολών στα έργα του Ιώσηπου που ήδη είδαμε τόσο στην Ιουδαϊκή Αρχαιολογία όσο και στον Ιουδαϊκό Πόλεμο, του μόνου συγγραφέα που μας δίνει αρκετές πληροφορίες για την περιοχή και την εποχή, αλλά και την λογοκρισία που έχουν υποστεί οι σχετικές αναφορές του, που μιλάνε ή θυμίζουν...

Read More
Πράξεις των Αποστόλων: Γεγονότα ή ψευδοϊστορία;
Sep03

Πράξεις των Αποστόλων: Γεγονότα ή ψευδοϊστορία;

  Οι Πράξεις των Αποστόλων είναι το βιβλίο της Καινής Διαθήκης που περιγράφει την ιστορία της πρώιμης Εκκλησίας αμέσως μετά την ανάσταση του Ιησού. Για να το θέσουμε κάπως χαριτωμένα: αν υποθέταμε πως τα Ευαγγέλια (κυρίως του Λουκά) ήταν κινηματογραφική ταινία, τότε οι Πράξεις θα ήταν το σίκουελ! Συνεπώς η έρευνα σχετικά με την αξιοπιστία του εν λόγω βιβλίου αποτελεί ένα σημαντικό κεφάλαιο στην αναζήτηση του ιστορικού Ιησού.   Του Τάσου Καρανίκα – ερευνητή   Σύμφωνα με την παράδοση, οι Πράξεις αποδίδονται στον συγγραφέα του “Κατά Λουκάν” (Κλήμη Αλεξ. Στρωματείς Ε΄12, Ωριγένη, Κατά Κέλσου Στ’ 11, Ιερωνύμου, De viris illustribus 7, Ευσεβίου Εκκλ. Ιστορία Β’22,1) [1].H συγγραφή των Πράξεων τοποθετείται συνήθως μεταξύ 80-90 μ.α.χ.χ, ίσως μέχρι το 120 μ.α.χ.χ. ή ακόμα και μεταξύ 63-70 μ.α.χ.χ. από τους πιο συντηρητικούς μελετητές. Αν δεχτούμε τις μεταγενέστερες χρονολογίες ως περίοδο συγγραφής, τότε είναι πολύ πιθανόν ο συγγραφέας να χρησιμοποιεί το έργο του Ιώσηπου (Εβραϊκό Πόλεμο, Ιουδαϊκές αρχαιότητες) ή κάποιες κοινές παραδόσεις ως πηγή [2]. Ωστόσο πάλι δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για το ποιες είναι οι πηγές του συγγραφέα, πόσο αξιόπιστες είναι ή αν απλά αποτελούν ιστορίες αγιογραφικής μυθοπλασίας, όπως έχει απασχολήσει αρκετούς σύγχρονους μελετητές [3].  Από την αρχή μέχρι το τέλος οι Πράξεις μοιάζουν με έργο προπαγάνδας προκειμένου να καταδειχθεί η εξέλιξη από τον Ιουδαϊσμό στον Χριστιανισμό, όπως η κατάργηση της Τορά, όταν σύμφωνα με τον Παύλο (Γαλάτες 2) δεν ήταν για καιρό ανεκτή ακόμα και από τον Πέτρο. Κατά τον ίδιο τρόπο, οι Πράξεις 15.7-11 βάζουν την ομιλία του Παύλου για το ίδιο θέμα (Γαλ.2.14-21) στο στόμα του Πέτρου, όταν ο Παύλος υποστηρίζει πως έγινε ακριβώς το αντίθετο. Ούτε ο συγγραφέας των Πράξεων αναφέρει ποτέ οτι ο Παύλος έγραψε επιστολές στις εκκλησίες τις οποίες υποτίθεται πως ίδρυσε. Αναλόγως τονίζεται η σχέση του Παύλου με την εκκλησία της Ιερουσαλήμ. Π.χ. γνωρίζουμε πως ο Παύλος, αν και αρχικά άγριος διώκτης, ήταν άγνωστος στις εκκλησίες της Ιουδαίας (Γαλ. 1.22-23) για αρκετό καιρό μετά την μεταστροφή του και αμέσως μετά έφυγε για την Αραβία πριν επιστρέψει στην Δαμασκό, την ίδια στιγμή που δεν γύρισε στην Ιερουσαλήμ για τουλάχιστον τρία χρόνια (Γαλ. 1.15-18). Αντίθετα στις Πράξεις 7-9 λέγεται πως είχε συνεχή επαφή με την εκκλησία της Ιερουσαλήμ, ακόμα και πριν την μεταστροφή του, και μετά πήγε αμέσως στην Δαμασκό και μετά στην Ιερουσαλήμ, χωρίς να περάσει ούτε μια στιγμή στην Αραβία. Είναι προφανές πως ο συγγραφέας των Πράξεων είναι ένας αναθεωρητής της ιστορίας και απλά την διασκευάζει. Επιπλέον παρατείνει την παραμονή του αναστημένου Ιησού στην Γη για σαράντα μέρες, κατά τις οποίες συναναστρέφεται εν κρυπτώ με δεκάδες ανθρώπους και μετά να αναλήπτεται στον ουρανό συνοδεία αγγέλων. Αυτό είναι μύθος, όχι ιστορία. Ο μελετητής της Κ.Δ. Burton...

Read More
Candida Moss: Σχεδόν ό,τι ξέρουμε για τα πρώιμα ευαγγέλια είναι λάθος
Aug29

Candida Moss: Σχεδόν ό,τι ξέρουμε για τα πρώιμα ευαγγέλια είναι λάθος

Της Candida Moss, καθηγήτριας της Καινής Διαθήκης και του πρώιμου χριστιανισμού στο πανεπιστήμιο του Birmingham / Μετάφραση για τους Έλληνες Μυθικιστές, Τάσος Καρανίκας   Στα 1889, κατά την διάρκεια ανασκαφών στην πόλη Κόπτος της Αιγύπτου, οι αρχαιολόγοι ισχυρίστηκαν ότι πραγματοποίησαν μια εκπληκτική ανακάλυψη. Καθώς ερχόταν στο φως ένα σπίτι της ρωμαϊκής περιόδου, οι επιστήμονες πρόσεξαν πως ένας από τους τοίχους του ήταν κούφιος. Εντός του ανακάλυψαν έναν πάπυρο που είχε διαφυλαχθεί προσεκτικά για εκατοντάδες χρόνια. Το βιβλίο περιείχε τα γραπτά του ελληνόφωνου Εβραίου φιλοσόφου Φίλωνα της Αλεξάνδρειας. Το πιο εκπληκτικό ήταν ότι φύλλα του ευαγγελίου του Λουκά είχαν χρησιμοποιηθεί για να γεμίσουν το δερμάτινο εξώφυλλο του βιβλίου. Οι μελετητές που εξέτασαν το κείμενο συμπέραναν πώς τα γραπτά του Φίλωνα προέρχονταν από τον τρίτο αιώνα. Τα φύλλα του Λουκά, σύμφωνα με τον γνωστό παπυρολόγο του 20ου αιώνα, Colin Roberts, θα πρέπει να είχαν αντιγραφεί νωρίτερα από το έργο του Φίλωνα. Επειδή το βιβλίο είχε καταχωνιαστεί σε κάποια εσοχή του σπιτιού, ο Roberts επιχειρηματολόγησε πώς το βιβλίο θα πρέπει να τοποθετήθηκε εκεί είτε κατά την καταστροφή της πόλης από τον Διοκλητιανό στα 292 μ.α.χ.χ (μετά την απαρχή της χριστιανικής χρονολόγησης), είτε κατά τους Διοκλητιάνειους διωγμούς των χριστιανών μεταξύ 303-305 μ.α.χ.χ. Σε κάθε περίπτωση, το βιβλίο επιβίωσε.   “Aυτό που ανακαλύψαμε τείνει να ανατρέψει όλα όσα ξέρουμε για την ιστορία της Καινής Διαθήκης”   Κατά την εξέταση ορισμένων χειρογράφων στο Magdalene College στην Οξφόρδη, ο Roberts έκανε μια άλλη εξίσου σημαντική ανακάλυψη. Πιο συγκεκριμένα διέκρινε και άλλα τεμάχια παπύρου. Αυτή τη φορά από το ευαγγέλιο του Ματθαίου. Ο Roberts τα ταυτοποίησε ως προερχόμενα από τον ίδιο κώδικα (codex= ακαδημαϊκός όρος για τα αρχαία βιβλία με σελίδες), όπως τα φύλλα του Λουκά απο την Κόπτο. Δεν ήταν ασυνήθιστο στον αρχαίο κόσμο βιβλία να χωρίζονται σε κομμάτια και να διασπείρονται. Σύντομα και άλλοι μελετητές μπήκαν στη συζήτηση. Μερικά τεμάχια του “Ματθαίου” που βρέθηκαν στην Βαρκελώνη χρονολογήθηκαν και αποδόθηκαν στον ίδιο συγγραφέα, αλλά τώρα χρονολογούνται νωρίτερα, κάπου στον 2ο αιώνα. O Roberts υποστήριξε πως ήταν η απόδειξη για ένα βιβλίο που περιείχε τουλάχιστον δύο ευαγγέλια (Ματθαίου και Λουκά) και θα πρέπει να γράφτηκε λίγο πριν γραφτεί το μέρος του βιβλίου που καταχωνιάστηκε κατά τον Διοκλητιάνειο διωγμό. Την παραμονή των Χριστουγέννων του 1994, οι Times του Λονδίνου παρουσίασαν στο πρωτοσέλιδό τους μιας ιστορία σχετικά με την ανακάλυψη ενός χειρογράφου. Το άρθρο είχε τίτλο: “Ο Πάπυρος της Οξφόρδης: Ένα αρχείο αυτόπτη μάρτυρα για την ζωή του Ιησού”. Το κείμενο βασίστηκε στις μελέτες ενός Χριστιανού Γερμανού μελετητή, του Carsten Thiede, ο οποίος πίστευε πως τα τεμάχια από την Οξφόρδη και την Βαρκελώνη προέρχονταν από τον πρώτο μεταχριστιανικό αιώνα. Παρά τις αντιρρήσεις άλλων συναδέλφων του, η ιστορία έλαβε έκταση: o Thiede εξέδωσε ένα βιβλίο που προβλήθηκε στους New York Times και σε άλλα γνωστά ΜΜΕ. Την ίδια περίοδο, περισσότεροι σεβαστοί -και λιγότερο αμφιλεγόμενοι- μελετητές, υποστήριξαν πώς το βιβλίο ήταν ουσιαστικά μια συλλογή του 2ου...

Read More
Εκδοτικό γεγονός – Κυκλοφορούν στα ελληνικά τα “Ερείπια” του Volney!
Aug24

Εκδοτικό γεγονός – Κυκλοφορούν στα ελληνικά τα “Ερείπια” του Volney!

  Από το 2013, πρώτο έτος λειτουργίας του mythikismos.gr, ως Έλληνες Μυθικιστές κινούμαστε παράλληλα σε δύο ράγες. Αφενός παρουσιάζουμε στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό -μέσα από ποικίλες δράσεις- όλες τις εξελίξεις αναφορικά με τις διεθνείς και εγχώριες αναζητήσεις για τον ιστορικό Ιησού (και άλλα Βιβλικά πρόσωπα) και αφετέρου κάνουμε απόπειρα να αναδείξουμε τις βαθιές ρίζες του εν λόγω ερευνητικού πεδίου μέσα στο χρόνο, παρουσιάζοντας έργα, δημοσιεύματα και γεγονότα από τα μέσα του 18ου αιώνα μέχρι και το πρόσφατο παρελθόν. Στεκόμενοι στο δεύτερο, μέσα από την αρθρογραφία μας έχουμε κάνει ιδιαίτερες αναφορές στην περίφημη Γαλλική Μυθικιστική Σχολή, που από τα χρόνια του Διαφωτισμού έσπειρε πρώτη τους σπόρους της αμφισβήτησης για την ιστορικότητα του Ιησού, αλλά και των ομοιοτήτων που παρουσιάζουν οι ευαγγελικές εξιστορήσεις του τελευταίου με άλλες προχριστιανικές θεότητες, αναδεικνύοντας την Αστροθεολογική προσέγγιση του όλου ζητήματος. Ο δημοφιλέστερος εκπρόσωπος της συγκεκριμένης τάσης υπήρξε ο Charles Francois Dupuis (1742-1809), με την έκδοση του “Origine de tous les Cultes, ou la Réligion Universelle”. Το 1998 οι εκδόσεις Ιδεοθέατρον εξέδωσαν στα ελληνικά το απόσπασμα εκείνο του έργου που παρουσιάζει έντονο μυθικιστικό ενδιαφέρον υπό τον τίτλο “Ερμηνεία του μύθου του Ήλιου που λατρεύθηκε με το όνομα του Χριστού”. Ο δεύτερος εκπρόσωπος της Γαλλικής Μυθικιστικής Σχολής υπήρξε ο Constantin François de Chassebœuf ή κόμης του Βολνέ ή απλά Βολνέ (1757-1820). Στον Βολνέ είχαμε αναφερθεί πρόσφατα με αφορμή την ανακάλυψη μιας άγνωστης μετάφρασης του έργου του “Φυσικός Νόμος” στα ελληνικά το 1828, γεγονός που καταδεικνύει ότι ο μεταφραστής του Κωνσταντίνος Πεντεδέκας ενδεχομένως να είχε έρθει σε επαφή με το κεφαλαιώδους σημασίας στην ιστορία των Μυθικιστικών -και όχι μόνο- ιδεών έργο του, “Les ruines ou Meditation sur les révolutions des Empires” (“Τα Ερείπια ή Συλλογισμοί επί της εναλλαγής των αυτοκρατοριών”), που πρωτοδημοσιεύτηκε το 1791 (αξίζει να αναφέρουμε ότι ο Βολνέ κυκλοφόρησε τα “Ερείπιά” του λίγο πριν το “Origine de tous les Cultes”, παρόλα αυτά χρησιμοποίησε ένα προσχέδιο του έργου του Dupuis, ταυτιζόμενος ουσιαστικά με το μεγαλύτερο κομμάτι των συμπερασμάτων του επί των θρησκευτικών ζητημάτων). Τα “Ερείπια” αποτέλεσαν έναν ύμνο στις ιδέες του Διαφωτισμού. Το κεντρικό τους νόημα είναι ότι η ευημερία των αυτοκρατορίων είναι άμεσα συνυφασμένη με την ποιότητα της Παιδείας που δίνουν οι εκάστοτε κυβερνήτες στους πολίτες τους. Στο βιβλίο ο αναγνώστης θα συναντήσει κεφάλαια που θίγουν ζητήματα και φιλοσοφικούς προβληματισμούς όπως την παρουσία του ανθρώπου στο σύμπαν, τις απαρχές της κοινωνίας, την προέλευση των κυβερνήσεων και των νόμων, τον φόβο και τις συνωμοσίες των τυρράνων, την αναζήτηση της αλήθειας, τις πηγές των δεινών στις κοινωνίες, καθώς επίσης και ερωτήματα σχετικά με την πιθανή μελλοντική βελτίωση του ανθρώπινου γένους. Ξεχωριστή, όμως, αναφορά γίνεται και στο πρόβλημα των θρησκευτικών αντιφάσεων. Ο Βολνέ κάνει εκτενή αναφορά στην προέλευση και...

Read More
Ο Μυθικισμός στα “Αιρετικά” της Documento
Aug15

Ο Μυθικισμός στα “Αιρετικά” της Documento

  Αποτέλεσε δίχως αμφιβολία την ευχάριστη και αναπάντεχη έκπληξη του καλοκαιριού. Την Κυριακή 12 Αυγούστου, η εφημερίδα Documento κυκλοφόρησε στο φύλλο των προσφορών της τον τόμο “Τα αιρετικά Νο3”, συγγραφέας του οποίου αποτέλεσε ο δημοσιογράφος Ζήσης Καραβάς. Το βιβλίο μας τράβηξε την προσοχή από τα πρώτα δημοσιεύματα που διαφήμιζαν την επικείμενη έκδοσή του (το προβάλλαμε μάλιστα και μέσα από τη σελίδα μας στο facebook), μιας και στα “χτυπήματα” του εξωφύλλου του παρουσιάζονταν θέματα που άπτονται της μυθικιστικής έρευνας, με τίτλους όπως “Οι κατασκευές των κομβικών χριστιανικών εορτών” και “Ο Χριστός που γεννήθηκε π.Χ”. Ήταν τεράστια η έκπληξή μας όταν παίρνοντας στα χέρια μας την εφημερίδα και ρίχνοντας μια ματιά στα περιεχόμενα του τόμου των “Αιρετικών”, διαπιστώσαμε ότι επρόκειτο για μία εργασία 106 σελίδων με τεράστιο ενδιαφέρον για τους ερευνητές του Μυθικισμού. Η έκπληξή μας αυτή έγινε ακόμα μεγαλύτερη, όταν αντιληφθηκαμε ότι το έκτασης 28 σελίδων “Επίμετρο” της συγγραφικής αυτής εργασίας, αποτελεί ουσιαστικά μία παρουσίαση ποικίλων τάσεων του ρεύματος του Μυθικισμού, από τις έριδες των πρωτοχριστιανικών χρόνων, έως την παράθεση των κοινών αρχετυπικών στοιχείων του Ιησού με μια σειρά από μυθικά και ιστορικά πρόσωπα. Μάλιστα ο συγγραφέας φροντίζει να κάνει συχνότατες αναφορές στους όρους “Μυθικισμός” ή “Μυθικιστές”, ένα γεγονός εξόχως σημαντικό, μιας και συνδέεται άμεσα με την περαιτέρω διάδοση και εδραίωσή τους σε (προοδευτικούς) ερευνητικούς κύκλους της χώρας μας που ασχολούνται ή ενδιαφέρονται για τέτοιου είδους ζητήματα. Άξιο αναφοράς το γεγονός ότι ο κ. Καραβάς δόμησε σχεδόν ολόκληρο το Επίμετρό του επάνω στη μελέτη του δημοσιογράφου-συγγραφέα Μηνά Παπαγεωργίου,  “Το πρόβλημα της ιστορικότητας του Ιησού: Το ρεύμα των Μυθικιστών” (εκδ. Δαιδάλεος), παρουσιάζοντας τις απόψεις σχεδόν όλων των συνεντευξιαζόμενων που προβάλλονται στην εν λόγω δημοσιογραφική έρευνα (χαρακτηριστικά αναφέρουμε τις/τους Χαρίτα Μήνη, D.M Murdock, Maria Dzielska, Earl Doherty, Fransesco Carotta, Lena Einhorn κ.α). Η κυκλοφορία του τόμου “Αιρετικά Νο3” με την Documento αποτέλεσε μια κεφαλαιώδους σημασίας εξέλιξη στη σύγχρονη ιστορία του εν Ελλάδι Μυθικιστικού κινήματος.  Πρόκειται για την πρώτη ελληνική εφημερίδα του “προοδευτικού τόξου” που αφιέρωσε τόσο χώρο από τις σελίδες της για την ανάδειξη των θέσεων του Μυθικιστικού ρεύματος (παρουσιάζοντας, μάλιστα, ορισμούς, πρόσωπα και συγγραφικά έργα), γεγονός που “επικοινώνησε” τα ερευνητικά μας ενδιαφέροντα σε ακόμη περισσότερους συμπατριώτες μας. Η έκδοση αυτή είναι δεδομένο ότι θα αποτελέσει την αρχή για αντίστοιχα μελλοντικά αφιερώματα σε mainstream ΜΜΕ, μιας και ο πλούτος των σχετικών πληροφοριών και προβληματισμών που θα μπορούσαν να μεταδοθούν σε ένα ευρύτερο -και διψασμένο για γνώση- κοινό στη χώρα μας, είναι πραγματικά ανεξάντλητος....

Read More