Προμηθέας – Ιησούς: Οι πάσχοντες «θεοί»
α. «τόνδε προς πέτραις / υψηλοκρήμνοις τον λεωργόν οχμάσαι / αδαμαντίνων δεσμών εν αρρήκτοις πέδαις» (Αισχύλος «Προμηθεύς Δεσμώτης», στ. 4-6, τον πανούργο τούτον να τον καρφώσεις εκεί πάνω στα βράχια τ’ αψηλόγκρεμνα, δεμένον μ’ ατσάλινα δεσμά που να μη σπάνε).β. «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου ο εν ύδασιν την γην κρεμάσας» (Από τα πάθη του Χριστού, Μ. Πέμπτη και Παρασκευή). Του Ηλία Γιαννακόπουλου, φιλολόγου – πτυχιούχου της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών Στη μυθολογία και στη θρησκεία πολλών λαών ανευρίσκεται η εικόνα του «πάσχοντα ανθρώπου» ή και Θεού. Οι άνθρωποι αρέσκονται να πιστεύουν πως κάποιος άνθρωπος ή θεός τους προστατεύει ή και τους σώζει. Τα πάθη τους δεν επιβεβαιώνουν μόνο το μέγεθος της θυσίας και της προσφοράς τους αλλά και την εγγενή αδυναμία των ανθρώπων να υπερβούν το φόβο και την αγωνία που απορρέουν από τη συνειδητοποίηση της περατότητάς τους (θνητά όντα). «Θνητούς γ’ έπαυσα μη προδέρκεσθαι μόρον»(απελευθέρωσα τους θνητούς από το φόβο του θανάτου) (Αισχύλου «Προμηθέας Δεσμώτης»)// «Θανάτω θάνατον πατήσας… ο σταυρόν υπομείνας και τον θάνατον καταργήσας», (Υμνολογία του Μ. Σαββάτου). Τόσο ο Προμηθέας όσο και ο Χριστός προβάλλουν εμφαντικά ότι απομάκρυναν τον άνθρωπο (απελευθέρωσαν;) από το φόβο του θανάτου. Όχι βέβαια ότι ανέτρεψαν τους φυσικούς νόμους, αλλά ότι έδωσαν στο ανθρώπινο γένος τη δυνατότητα να υπερβαίνει το διαρκή φόβο της θνητότητάς του. Το θεμελιακό αυτό χαρακτηριστικό γνώρισμα της ανθρώπινης ύπαρξης δεν το έσβησαν με την «αθανασία», αλλά με τα κατάλληλα δώρα που δεν είναι άλλα από τη γνώση – αποδοχή της αντικειμενικής πραγματικότητας και την αυτογνωσία. Ο άνθρωπος μόνον όταν γνωρίζει και αποδέχεται την αλήθεια μπορεί να την διαχειριστεί επ’ ωφελεία του. Ωστόσο η ταύτιση της «προσφοράς» προς τον άνθρωπο συνοδεύτηκε από το φρικτό μαρτύριο του Προμηθέα κι από τον σταυρικό «θάνατο» του Χριστού. Αυτό το παράλληλο πάθος καταδεικνύει την διαχρονική ανάγκη του θνητού ανθρώπου να πιστεύει πως η σωτηρία του είναι προϊόν κάποιου «πάσχοντος θεού». Τέτοια στοιχεία θρησκευτικού συγκρητισμού μπορούμε να βρούμε πολλά στα αρχαία και εκκλησιαστικά κείμενα. Ανεξάρτητα από το εάν τα ευρήματα αυτά παραβιάζουν τους κανόνες του ορθολογισμού (ως πυρηνικού στοιχείου του ευρωπαϊκού διαφωτισμού), είναι σημαντικό για τον άνθρωπο να γνωρίζει τις αντιλήψεις που προηγήθηκαν για τη «θυσία» – πάθη των θεών του. Μεσσιανικές προσδοκίες Οι μεσσιανικές προσδοκίες πλάθουν ιστορίες που αφηγούνται τον ηρωισμό ανδρών, ημίθεων ή και θεών που υποφέρουν πολλά για χάρη των ανθρώπων. Οι πρωταγωνιστές τέτοιων πράξεων που αγγίζουν τα όρια της αυτοθυσίας χαρακτηρίζονται από μια απέραντη αγάπη για τους ανθρώπους και πασχίζουν για τη σωτηρία τους ή και την πρόοδό τους. Συγκρούονται με δυνάμεις υπέρτερες ή και αντιμάχονται την κακότητα κάποιων ανθρώπων που απεργάζονται την πτώση και τη δουλεία των συνανθρώπων τους. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ερμηνεύεται η ψυχολογία των ανθρώπων να περιμένουν κάποιο μεσσία για να τους απαλλάξει από τις...
Υπήρξε ο Ιησούς; Ο Μυθικισμός σε podcast του news247.gr
Την Παρασκευή 14 Απριλίου, το μέλος των Ελλήνων Μυθικιστών, Μηνάς Παπαγεωργίου (δημοσιογράφος και συγγραφέας) ήταν καλεσμένος στο podcast του δημοσιογράφου Σταύρου Διοσκουρίδη, σε μία εκ των δημοφιλέστερων ενημερωτικών ιστοσελίδων της χώρας μας, του news247.gr. Θέμα της συζήτησης υπήρξε η προβληματική για την ιστορικότητα του Ιησού και τον μυθικισμό. Όπως πολύ καλά γνωρίζουν οι αναγνώστες και αναγνώστριές μας, το θέμα είναι αδύνατον να εξαντληθεί σε μία σύντομη συζήτηση, παρ’ όλα αυτά μέσα στα 16 λεπτά που διήρκεσε η συνομιλία δόθηκαν αρκετές πληροφορίες και ερεθίσματα για τους φιλίστωρες ακροατές. Ακούστε το Podcast πατώντας...
Ο Μυθικισμός στο ραδιόφωνο της ΕΡΤ. Μία ιστορική εκπομπή
Την Κυριακή 4 Δεκεμβρίου 2022, και ώρα 5 το απόγευμα, το Πρώτο Πρόγραμμα του Ραδιοφώνου της ΕΡΤ αναμένεται να μεταδώσει μία ιστορική εκπομπή για το εν Ελλάδι ερευνητικό πεδίο του Μυθικισμού. Για πρώτη φορά η κρατική συχνότητα θα προβάλλει τις μυθικιστικές θέσεις για τον ιστορικό Ιησού, με αφορμή την ελληνική έκδοση του βιβλίου του Αμερικανού Ιστορικού, Richard Carrier, “Ιησούς, τι πίστευαν οι πρώτοι χριστιανοί για την ιστορικότητα του Ναζωραίου“. Στο πλαίσιο αυτό, ο δημοφιλής συγγραφέας και ραδιοφωνικός παραγωγός, Πέτρος Τατσόπουλος, φιλοξενεί στην εκπομπή του, “Ένα βιβλίο, μία ιστορία”, τον δημοσιογράφο και μέλος των Ελλήνων Μυθικιστών, Μηνά Παπαγεωργίου, που προλογίζει το βιβλίο του Carrier. Η εκπομπή πραγματοποιήθηκε και μεταδόθηκε από το Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ στις 4/12/2022. Μπορείτε να την ακούσετε πατώντας...
Οι πρώτοι Χριστιανοί δεν πίστευαν στον Χριστό (συνέντευξη του Richard Carrier)
Ο ιστορικός Richard Carrier θεωρείται διεθνώς ως ένας από τους δημοφιλέστερους εν ζωή εκπροσώπους του Μυθικιστικού ρεύματος για το οποίο έχουμε γράψει και στο παρελθόν. Επί της ουσίας ο Μυθικισμός είναι ένα ρεύμα ιδεών που έχει τις ρίζες του στα χρόνια του Διαφωτισμού και πρεσβεύει ότι πολλοί θεοί της αρχαιότητας, ανάμεσά τους και ο Ιησούς, δεν υπήρξαν πραγματικά πρόσωπα αλλά μυθολογικοί χαρακτήρες, που σε ορισμένες περιπτώσεις παρουσιάζουν μεταξύ τους κοινά αρχετυπικά στοιχεία. Για να καταλήξουν σε αυτά τα συμπεράσματα οι ειδικοί ανακαλύπτουν πλείστα στοιχεία από τα επιστημονικά πεδία της Ιστορίας, της Αρχαιολογίας, της συγκριτικής Θρησκειολογίας και της Φιλολογίας. Ο Carrier διερευνά τις ρίζες του Χριστιανισµού και αµφισβητεί την ιστορικότητα του Ιησού, δηµοσιεύοντας τα τελευταία χρόνια µια σειρά από βιβλία και εργασίες σε ακαδηµαϊκά έντυπα. Τα κείμενα και οι απόψεις του παρουσιάζουν ευρεία διάδοση σε Έλληνες αναγνώστες και ειδικούς μελετητές. Πλέον, το νέο του έργο, “Ιησούς, τι πίστευαν οι πρώτοι Χριστιανοί για την ιστορικότητα του Ναζωραίου”, κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Δαιδάλεος και έρχεται να εκλαΐκεύσει τις μελέτες του καθηγητή, καθιστώντας τες πιο προσιτές και στο ελληνικό κοινό. Στο βιβλίο του ο Carrier αποκαλύπτει τις πεποιθήσεις των πρώτων χριστιανών για τη φύση του Ιησού, δεκαετίες πριν γραφτούν τα Ευαγγέλια. Τα συμπεράσματα στα οποία καταλήγει η έρευνά του είναι συνταρακτικά. Στο οπισθόφυλλο του βιβλίου του, διαβάζουμε σχετικά: Ποιες ήταν οι πεποιθήσεις των πρώτων χριστιανών για τη φύση του Ιησού και γιατί σήμερα δεν γνωρίζουμε τίποτα για αυτές; Παρουσιάζουν οι αντιλήψεις αυτές συνάφεια σε σχέση με τα όσα γράφτηκαν στα Ευαγγέλια μερικές δεκαετίες αργότερα και μέσω ποιας διαδικασίας άλλαξαν στο πέρασμα του χρόνου; Πόσο ιστορικά ακριβείς είναι οι εξιστορήσεις για τις περιπλανήσεις του Ιησού κατά μήκος της Γαλιλαίας και ποιον ρόλο έπαιξαν στη διαμόρφωση της χριστιανικής γραμματείας οι προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης; Και πώς, τελικά, εγκαθιδρύθηκε κατά τους τελευταίους αιώνες της εποχής μας η θέση για έναν ιστορικό Ιησού εντός της ακαδημαϊκής κοινότητας; Ο διακεκριμένος καθηγητής απαντά σε ορισμένα από τα παραπάνω ερωτήματα στο Magazine, “ανοίγοντάς” μας τις σελίδες του νέου συγγράματος, αλλά και της σκέψης του. -Ποιος είναι ο κεντρικός στόχος του τελευταίου σας βιβλίου; Μόλις συνειδητοποίησα πως υπήρχε σοβαρή πιθανότητα ο Χριστιανισμός να ξεκίνησε χωρίς την ύπαρξη ενός αληθινού Ιησού, εστίασα στο να στρέψω τη μεταδιδακτορική ερευνητική μου υποτροφία στο να εκπονήσω μια μελέτη που θα απαντούσε στην υπόθεση αυτή, δημοσιεύοντας εντέλει τη διατριβή με τίτλο On the Historicity of Jesus (Sheffield Phoenix Press) που τέθηκε υπό αξιολόγηση στο Πανεπιστήμιο του Sheffield. Αλλά με τον καιρό προέκυψε μεγαλύτερη ανάγκη για μια πιο σύντομη, κατανοητή περίληψη, μία που θα μπορούσε να αντιμετωπίσει όσους είχαν αντιρρήσεις έναντι της ιδέας αυτής, οι οποίες διατυπώνονταν από καθημερινούς, μέσους ανθρώπους και όχι μόνο από τους ακαδημαϊκούς. Η θέση που υποστηρίζεται στο βιβλίο μου, “Ιησούς – Τι πραγματικά πίστευαν οι πρώτοι Χριστιανοί για...
Κυκλοφορεί στα ελληνικά ο “Ιησούς” του Richard Carrier
Δυόμιση, περίπου, χρόνια ύστερα από την ενημέρωση που σας παρείχαμε αναφορικά με την επικείμενη έκδοση βιβλίου του Δρ. Ιστορίας, Richard Carrier, στα ελληνικά, το σημαντικότατο αυτό γεγονός παίρνει σάρκα και οστά! Στις 14 Νοεμβρίου 2022, ο δημοφιλέστερος εν ζωή εκπρόσωπος του Μυθικιστικού ρεύματος θα ξεκινήσει να… μιλάει ελληνικά, μέσω της κυκλοφορίας του βιβλίου “Ιησούς, τι πίστευαν οι πρώτοι Χριστιανοί για την ιστορικότητα του Ναζωραίου“, που κυκλοφορούν οι εκδόσεις Δαιδάλεος. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι ίδιες εκδόσεις κυκλοφόρησαν το 2013 τη δημοσιογραφική έρευνα “Το πρόβλημα της ιστορικότητας του Ιησού: Το ρεύμα των Μυθικιστών“, καθώς επίσης και τα πρακτικά του 1ου Πανελλαδικού Συνεδρίου για τον Μυθικισμό, “Ιησούς και Μύθος” (2016). Ο “Ιησούς” του Carrier αποτελεί την μετάφραση του τελευταίου χρονικά εκδοθέντος έργο του, “Jesus from outer space” (2020), στο οποίο εκλαϊκεύει τις θέσεις του για την ιστορικότητα του Ιησού, αποκωδικοποιώντας τα συμπεράσματα που κατέθεσε στο μνημειώδες έργο του, On the historicity of Jesus (2014). Στο βιβλίο παρατίθενται εξαντλητικά στοιχεία και επιχειρήματα για το τι πραγματικά πίστευαν οι πρώτοι χριστιανοί αναφορικά με τη φύση του Ιησού, πριν από τη συγγραφή και διάδοση των Ευαγγελίων. Ο αναγνώστης έρχεται μπροστά σε νέα δεδομένα που τον ωθούν να δει μέσα από ένα εντελώς διαφορετικό μάτι τη γέννηση και εξέλιξη του χριστιανισμού, καθώς επίσης και τον ρόλο που έπαιξαν πρόσωπα όπως ο Παύλος, οι συγγραφείς των Ευαγγελίων και φυσικά το οργανωμένο ιερατείο. Θα έρθει σε επαφή με άγνωστα πρωτοχριστιανικά κείμενα, θα κατανοήσει τον ρόλο των προφητειών της Π. Διαθήκης στη σύνθεση της ευαγγελικής βιογραφίας του Ιησού και θα βγάλει πολύτιμα συμπεράσματα αναφορικά με τα αίτια που ωθούν τους περισσότερους από τους σύγχρονους ακαδημαϊκούς των Βιβλικών Σπουδών να διατηρούν μία πολύ συγκεκριμένη στάση απέναντι στην προβληματική για την ιστορικότητα της πρωταγωνιστικής φιγούρας του χριστιανισμού. Ο πρόλογος του βιβλίου υπογράφεται από τον δημοσιογράφο και ιδρυτικό μέλος των Ελλήνων Μυθικιστών, Μηνά Παπαγεωργίου. Εξόχως σημαντικό και αξιοσημείωτο το γεγονός ότι στο οπισθόφυλλο του έργου υπάρχει quote υπογεγραμμένο από την ιστοσελίδα μας, κάτω ακριβώς από αντίστοιχη κριτική του Αμερικανού καθηγητή Robert Price. Η έκδοση του Ιησού του Carrier στην ελληνική γλώσσα είναι δεδομένο πως θα αναζωπυρώσει το ενδιαφέρον των μελετητών και αναγνωστών στη χώρα μας, τόσο σε σχέση με την έρευνα για τον ιστορικό Ιησού, όσο και ως προς τη διαμόρφωση της χριστιανικής γραμματείας κατά τους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες. Και αυτή η αναζωπύρωση δεν αποκλείεται να δώσει στο μέλλον νέους ερευνητικούς καρπούς ή να προκαλέσει αρκετά ενδιαφέρουσες μεταβολές σε πάσης φύσεως κοινωνικές αντιλήψεις. Έτσι άλλωστε συμβαίνει με κάθε νέα πληροφορία, ιδέα, δεδομένο ή θεωρία που δρα και κινείται ως ξενιστής μέσα σε μία συνεχώς μεταβαλλόμενη κοινωνία που ωριμάζει και προοδεύει. Το βιβλίο (που περιλαμβάνει συν τοις άλλοις και μήνυμα του...
