Μέγα debate για την ιστορικότητα του Ιησού το Φθινόπωρο
Ενώ στην Ελλάδα οι χριστιανοί απολογητές επιχειρούν ανεπιτυχώς να “υποβαθμίσουν” τη σοβαρότητα των συζητήσεων γύρω από την ιστορικότητα του Ιησού και τον Μυθικισμό που έχουν ανοίξει εντός της κοινωνίας (την ίδια στιγμή που για προφανείς λόγους διεξάγονται κλειστού τύπου… σεμινάρια, έστω κι αν αυτά σε καμία περίπτωση δεν περιλαμβάνουν τις σύγχρονες εξελίξεις στο ερευνητικό αυτό πεδίο), στο εξωτερικό συνεχίζεται η ακατάπαυστη έκδοση νέων βιβλίων, καθώς επίσης και η οργάνωση ειδικών ημερίδων και debates επί του θέματος. Η τελευταία -εντυπωσιακή από κάθε άποψη- είδηση μας έρχεται από τις ΗΠΑ. Στις 16 Ιουνίου ανακοινώθηκε μέσω της πασίγνωστης πλατφόρμας συγκέντρωσης κεφαλαίων, Kickstarter, η καμπάνια για ένα σημαντικότατο debate που αναμένεται να λάβει χώρα το προσεχές Φθινόπωρο, με θέμα τη διαμάχη για την ιστορικότητα του Ιησού. Σε αυτή την… πολιτισμένη λογομαχία (με παράθεση εκατέρωθεν επιχειρημάτων) δεν θα συμμετέχει, όπως ίσως θα περίμενε κανείς, ένας χριστιανός απολογητής. Αντίθετα, οι δύο “μονομάχοι” ακαδημαϊκοί, εξειδικευμένοι στη θεολογία και την ιστορία του πρωτοχριστιανικού κόσμου, ανήκουν, κατά μια έννοια, στο ίδιο στρατόπεδο, έχοντας στο βιογραφικό τους αρκετά συγγράμματα θρησκευτικής κριτικής και πολλές απόψεις να τους ενώνουν. Εκεί που δεν συμφωνούν, είναι στο ζήτημα της ιστορικότητας του Ιησού και της αξιοπιστίας των Μυθικιστικών θέσεων. Από τη μία πλευρά, ο καθηγητής Bart Ehrman, γνωστός στο ελληνικό κοινό για μια σειρά από βιβλία του που έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ενάλιος και Modern Times, ο οποίος τα τελευταία χρόνια έχει διαμορφώσει μία ξεκάθαρη θέση υπέρ της ιστορικότητας του Ιησού, με αποκορύφωμα την κυκλοφορία του βιβλίου του “Did Jesus Exist?“. Το εν λόγω πόνημα, μάλιστα, προκάλεσε τη μαζική αντίδραση αρκετών αξιόλογων εκπροσώπων του Μυθικισμού (Richard Carrier, D.M Murdock, Earl Doherty, Rene Salm, David Fitzgerald, Frank Zindler και Robert Price), που απάντησαν λίγους μήνες αργότερα με το “Bart Ehrman and the quest of the historical Jesus of Nazareth: An evaluation of Ehrman’s Did Jesus Exist?“. Στην άλλη πλευρά του τραπεζιού, θα βρεθεί ένα από τα “βαριά χαρτιά” του σύγχρονου Μυθικιστικού κινήματος, ο καθηγητής Robert Price, γνωστός στο εξωτερικό για μία σειρά από βιβλία υπέρ της Μυθικιστικής υπόθεσης που έχει κυκλοφορήσει, καθώς επίσης και για τη δραστηριότητά του ως παραγωγός της δημοφιλούς ιντερνετικής ραδιοφωνικής εκπομπής “Bible Geek“. Το ελληνικό κοινό έχει έρθει σε επαφή με τις απόψεις του Price μέσα από τη συνέντευξη που παραχώρησε στη δημοσιογραφική έρευνα του Μηνά Παπαγεωργίου, “Το πρόβλημα της ιστορικότητας του Ιησού” (εκδ. Δαιδάλεος). Η καμπάνια στο Kickstarter θα τρέξει για έναν μήνα και θα απαιτηθεί η κάλυψη ενός ποσού κοντά στα 13.000 δολάρια (περίπου 11.500 ευρώ), χρήματα που φαντάζουν αστρονομικά για τα ελληνικά δεδομένα στις μέρες μας. Ως Έλληνες Μυθικιστές ευελπιστούμε το project να στεφθεί από επιτυχία και να παρακολουθήσουμε σε λίγους μήνες στο youtube αυτή την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση...
Μετάφραση έργου του Γάλλου Μυθικιστή Georges Ory
Ένα σημαντικότατο για την ιστορία του ευρωπαϊκού Μυθικιστικού κινήματος έργο μεταφράστηκε πρόσφατα από τα γαλλικά στα αγγλικά, δίνοντάς μας έτσι την ευκαιρία να ανιχνεύσουμε τις ρίζες των ιδεών αυτών στη Γηραιά ήπειρο. Πρόκειται για το 92 σελίδων “The Analysis of Christian Origins” (“Analyse des origines chrétiennes”) του Γάλλου Μυθικιστική Georges Ory, που κυκλοφόρησε το 1963 από τις εκδόσεις του “Κύκλου του Ερνέστου Ρενάν” στο Παρίσι. Του Μηνά Παπαγεωργίου, δημοσιογράφου-συγγραφέα του “Το Πρόβλημα της Ιστορικότητας του Ιησού”, Οι μελετητές των Μυθικιστικών ιδεών ή οι τακτικοί επισκέπτες της ιστοσελίδας μας θα γνωρίζουν ήδη πως το κίνημα που έθεσε επί τάπητος την προβληματική γύρω από την ιστορικότητα του Ιησού και ανέδειξε τις αρχετυπικές ομοιότητές του με άλλες προχριστιανικές θεότητες, αποτέλεσε ιστορικά τέκνο του Διαφωτισμού. Ως εκ τούτου, Γάλλοι στοχαστές του 18ου αιώνα όπως ο Charles Francois Dupuis -1742-1809- ( εδώ το δεύτερο βιβλίο του άρθρου, αποτελεί μέρος του έργου του Dupuis που κυκλοφορεί στα ελληνικά και εδώ το τρίτομο αυθεντικό έργο του Dupuis, “Origine de tous les Cultes, ou la Réligion Universelle” (1795) που είχαμε την τύχη να φωτογραφήσουμε σε παλαιοβιβλιοπωλείο των Αθηνών λίγο πριν δημοπρατηθεί τον περασμένο Δεκέμβριο) και ο Constantin Francois de Chasseboef – ή Volney (1757-1820) με το εξαίσιο “Ruins or Meditation: On the Revolutions of Empires” (1791) έθεσαν από πολύ νωρίς τα θεμέλια των σύγχρονων Μυθικιστικών αναζητήσεων. Το σχετικά άγνωστο ζήτημα που θα επιχειρήσουμε να αναδείξουμε εν συντομία και να μεταλαμπαδεύσουμε στους ενδιαφερόμενους είναι η μη προβεβλημένη συνέχεια της Γαλλικής Μυθικιστικής σχολής μέσα στο χρόνο, με κορυφαία της έκφραση την ίδρυση και δράση (μέχρι και τις μέρες μας) του “Cercle Ernest Renan” (Κύκλος του Ερνέστου Ρενάν). Η συγκεκριμένη συλλογικότητα ιδρύθηκε το 1949 από τους Prosper Alfaric και Georges Ory, με σκοπό “τη μελέτη για την ιστορία των θρησκειών, την κριτική στη Βίβλο και την ελεύθερη έρευνα (libres recherches) σε ότι αφορά τις ρίζες του χριστιανισμού”, καθώς επίσης και τη συνέχιση του τιτάνιου έργου των προκατόχων τους στο συγκεκριμένο πεδίο έρευνας,( βλ. ενδεικτικά τον Paul-Louis Couchoud (1879-1959)). Η ιστορία του Ory (που εξετάζουμε στην προκειμένη περίπτωση) παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον. Γεννήθηκε το 1897 και σπούδασε στο Παρίσι, όπου έλαβε πτυχίο Πολιτικών Επιστημών και απέκτησε άδεια εξάσκησης της δικηγορίας. Από τα 19 του υπήρξε ενεργό μέλος της Μεγάλης Τεκτονικής Στοάς της Γαλλίας και του Ριζοσπαστικού Κόμματος στη χώρα, του οποίου μάλιστα εκλέχτηκε γραμματέας το 1929. Επιστρέφοντας τώρα στα του “Κύκλου του Ερνέστου Ρενάν” που συνίδρυσε με τον Alfaric… Η συγκεκριμένη συλλογικότητα αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί την αιχμή της Μυθικιστικής έρευνας στη Γαλλία από τα μέσα του περασμένου αιώνα, κυρίως μέσω της οργάνωσης πολλών διαλέξεων κάθε χρόνο στο Παρίσι, αλλά και της τριμηνιαίας έκδοσης υπό τον τίτλο Cahiers, που περιλαμβάνει πολλά κείμενα Μυθικιστικού ενδιαφέροντος. Ο Ory,...
Ο Μυθικισμός του “Εν τούτω νίκα”
Να θέσω ένα ερώτημα στους εκλεκτούς αναγνώστες: Ποιος ήταν ο Ρωμαίος αυτοκράτωρ που είδε πριν από κάποια σημαντική μάχη ένα θεϊκό όραμα, νίκησε σ’ αυτή τη μάχη κατά κράτος, ένωσε πάλι την αυτοκρατορία και στη συνέχεια επέβαλε μία ενιαία θρησκεία; Του Στέλιου Φραγκόπουλου (Δρ. Μηχανικού – ομ. Καθηγητή) Ξέρω πού πάει το μυαλό σας, αλλά έχετε άδικο: Πρώτος που οραματίστηκε και έκανε όλα αυτά, ήταν ο Αυρηλιανός (Lucius Domitius Aurelianus, 214-275), Ρωμαίος αυτοκράτωρ επί πενταετία από το έτος 27Ο μέχρι που πέθανε απροσδόκητα, μαχαιρωμένος από ένα γραμματέα του. Μετά την υπόταξη του κράτους της Παλμύρας (Αίγυπτος, Εγγύς Ανατολή και τμήμα της Μικράς Ασίας) και την ερείπωση της πόλης, όπου είχε κηρύξει ανεξαρτησία από τους Ρωμαίους η βασίλισσα Ζηνοβία (Septimia Zenobia, γενν. ~240, πέθ. μετά το272), ένωσε ο Αυρηλιανός τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία στρατιωτικά και πολιτικά και αποφάσισε να την ενοποιήσει και θρησκευτικά. Για το σκοπό αυτό υποστηρίχτηκε η διάδοση της λατρείας του θεού Ήλιου, ένας συγκρητισμός των λατρειών του ελληνικού Απόλλωνα, του αιγυπτιακού Σάραπη, του σημιτικού Βάαλ και του περσικού Μίθρα – όλες λατρείες με σημαντική αποδοχή στο ρωμαϊκό κράτος, κυρίως μεταξύ των ανδρών του μισθοφορικού στρατού. Ένα… πρώιμο εν τούτω νίκα Για να δοθεί δε από τη ρωμαϊκή εξουσία δείγμα ανωτερότητας και θεϊκής υποστήριξης της συγκεκριμένης νέας λατρείας, διαδόθηκε ότι ο Αυρηλιανός είδε όραμα πριν από την αποφασιστική μάχη για την κατάληψη της Παλμύρας. Η επιλογή του Αυρηλιανού δεν επιβίωσε πάνω από μερικές δεκαετίες, αλλιώς οι αυλικοί «Ιστορικοί» και κόλακες θα είχαν συμπληρώσει το όραμά του με λάβαρο και σύμβολα, σίγουρα και με κάποια προτροπή του τύπου «εν τούτω νίκα!» Το έτος 274, στις 25 Δεκεμβρίου, ημέρα γέννησης του Μίθρα και ημέρα έναρξης της ελληνικής γιορτής του Τριέσπερου προς τιμή των «Πυρφόρων και Ηλιακών Θεοτήτων Ηρακλέους και Ηλίου», γιόρτασαν οι Ρωμαίοι στο ρωμαϊκό Πεδίο του Άρεως τα θυρανοίξια του ναού της γέννησης του θεού Ήλιου (Dies Natalis Solis Invictis). Και πράγματι, εκείνες τις ημέρες έχει ξεπεραστεί το χειμερινό ηλιοστάσιο και ο ήλιος φαίνεται όλο και περισσότερο στον ουρανό. Στα ρωμαϊκά νομίσματα άρχισε να χαράσσεται η επιγραφή Sol Dominus Imperii Romani (ο ήλιος, κυρίαρχος του ρωμαϊκού κράτους) και ο ίδιος ο Αυρηλιανός παρουσιαζόταν ως ανώτατος εκπρόσωπος του θεού Ήλιου επί Γης. Μάλιστα η αυτοκρατορική κορώνα στα ρωμαϊκά νομίσματα διέφερε από αυτές προηγούμενων αυτοκρατόρων και θύμιζε ακτίνες του (θεού) Ήλιου. Η επιλογή της 25ης Δεκεμβρίου επί Αυρηλιανού προκαθόρισε την ημερομηνία για τα Χριστούγεννα, τα οποία γιορτάστηκαν στη Ρώμη ως χριστιανική γιορτή το έτος 354, στην Κων/πολη το 379 και στην Αντιόχεια το 388. Ο Μυθικισμός ενός οράματος Όλα αυτά επαναλήφθηκαν με ίδια ακριβώς συνταγή από τον Κων/νο Α’ (Constantinus Flavius Valerius Aurelius, 272-337), ηλιολάτρη και αρχιερέα του Μιθραϊσμού. Τώρα όμως αξιοποιήθηκε νέα στρατιωτική νίκη, νέα...
Jesus is a MYTH’: Christ stories appeared decades after his “death”
Jesus Christ was not a real person and is probably the result of a combination of stories about several different individuals, according to a writer and leading atheist activist. David Fitzgerald, a San Francisco based author, believes he has compiled compelling evidence that proves Jesus did not exist. He claims there are no contemporary mentions of Jesus in historical accounts from the time when he was supposed to have lived, yet other Jewish sect leaders from the time do appear. Instead he insists the disciples of Jesus were also probably not real and their names only later attached to the gospels to lend them credence. In a new book due to be published later this year, he will argue that the figure of Jesus was actually a combination of pagan rituals and stories about other people. Speaking to MailOnline, he said: ‘There is a paradox that Jesus did all these amazing things and taught all these amazing things yet no one heard of him outside his immediate cult for nearly 100 years. ‘Or it means he didn’t do all these things at all. ‘The first gospel of Christianity appears to have been a literary allegory that were written decades after the time they portray. ‘I believe that Christianity started as one of the many mystery faiths that appeared at the time where old Gods and old traditions were rebooted. ‘Christianity appears to have been a Jewish mystery faith. ‘By the time of Paul there appears to have been plenty of different “Lord’s suppers” as he complains about the existence of other gospels and messiahs. ‘It appears that early Christianity managed to take the stories from these other faiths and incorporate them into the story of Jesus.’ Mr Fitzgerald, whose first book ‘Nailed: Ten Christian Myths that Show Jesus Never Existed at All’ was published in 2010, believes it is no longer reasonable to assume there has to be a single historic figure who began Christianity. Instead he says early Christians drew upon the beliefs and rituals of other cults and faiths around in the first century. He argues that John the Baptist’s cult is one such example and had initially been a competitor to the cult of Jesus before being incorporated into the Christian story. Mr Fitzgerald said: ‘There is nothing implausible to think that Jesus was a real person, but I just don’t think that he can have been a single person if he existed at all. ‘We also have no mention of Jesus in other historical texts from the time. There were certainly people writing about Judea at the time like Philo of Alexandria. ‘During this period...
Jesus Mythicism: An Introduction. Το πρώτο ξενόγλωσσο Μυθικιστικό βιβλίο Έλληνα συγγραφέα.
Κάτι λιγότερο από δύο χρόνια μετά την πρώτη του κυκλοφορία και μόλις έναν χρόνο μετά την κυκλοφορία της τρίτης και επαυξημένης του έκδοσης, το βιβλίο του δημοσιογράφου Μηνά Παπαγεωργίου, “Το Πρόβλημα της Ιστορικότητας του Ιησού: Το Ρεύμα των Μυθικιστών” (εκδ. Δαιδάλεος) κυκλοφορεί από σήμερα και στα αγγλικά, σε μορφή ebook, υπό τον τίτλο “Jesus Mythicism: An Introduction“. Είναι η πρώτη φορά που βιβλίο Έλληνα συγγραφέα με θεματολογία στοχευμένη στο Μυθικιστικό ζήτημα μεταφράζεται και κυκλοφορεί για το αγγλόφωνο κοινό. Με αυτόν τον τρόπο, εκτός από τις συνεντεύξεις των 16 ακαδημαϊκών και ερευνητών από το εξωτερικό και όλα τα σχετικά κεφάλαια για το παρελθόν και τις σύγχρονες τάσεις του Μυθικιστικού ρεύματος, οι αναγνώστες θα έχουν την ευκαιρία να διαβάσουν και τις απόψεις των Χαρίτα Μήνη (για τις σχέσεις Διονύσου-Ιησού), Ιωάννη Μπουσίου (για τις σχέσεις Αδώνιδος-Ιησού), Χρήστου Μόρφου (για το συγγραφικό έργο του Νίκου Βεργίδη “Νέρων και Χριστός” στα μέσα της δεκαετίας του ’80), καθώς επίσης και ολόκληρο το 4ο κεφάλαιο του βιβλίου αφιερωμένο στην ιστορία των Μυθικιστικών ιδεών στην Ελλάδα από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι και σήμερα. Με δύο λόγια, ο… ελληνικός Μυθικισμός εισέρχεται στον παγκόσμιο χάρτη του συγκεκριμένου πεδίου έρευνας, που, ως γνωστόν, αποκτά τα τελευταία χρόνια ολοένα και μεγαλύτερο κοινό παγκοσμίως. Δείτε τη σελίδα του Jesus Mythicism: An Introduction στο Amazon πατώντας...
