Μάριος Μπέγζος: “Δεν έχουμε τη δυνατότητα επιστημονικής επαλήθευσης της Βίβλου”
Dec27

Μάριος Μπέγζος: “Δεν έχουμε τη δυνατότητα επιστημονικής επαλήθευσης της Βίβλου”

Από τις 19 Οκτωβρίου μέχρι και τις 21 Δεκεμβρίου του 2016, ο καθηγητής της Συγκριτικής Φιλοσοφίας της Θρησκείας, και Προκοσµήτορας της Θεολογικής Σχολής στο Πανεπιστήµιο Αθηνών, κ. Μάριος Μπέγζος, “μύησε” εκατοντάδες συμπολίτες μας στον θαυμαστό κόσμο της Συγκριτικής Θρησκειολογίας, μέσα από δέκα μαθήματα που λάμβαναν χώρα κάθε Τετάρτη στην αίθουσα Λόγου και Τέχνης της Στοάς του Βιβλίου (δείτε αναλυτικά το πρόγραμμα εδώ). Ήταν τέτοιας μορφής η διδασκαλία του καθηγητή Μπέγζου, που μπορούμε μετά βεβαιότητας να υποστηρίξουμε πώς τα συγκεκριμένα μαθήματα θα μπορούσε άνετα να τα παρακολουθήσει, δίχως να δυσανασχετήσει ούτε στιγμή, o οποιοσδήποτε ανοιχτόμυαλος πιστός ή μη πιστός αναζητητής της γνώσης. Το κοινό είχε την ευκαιρία να περιπλανηθεί στις έννοιες του ιερού και της θρησκευτικότητας, γνωρίζοντας μέσα από ένα καθαρά επιστημονικό πρίσμα (δίχως ίχνος φανατισμού και προτίμησης σε συγκεκριμένα φιλοσοφικά μονοπάτια) τα μεγάλα θρησκευτικά ρεύματα της ανθρωπότητας, να γνωρίσει τις έννοιες της κοσμικότητας, της αρνησιθρησκίας (αθεΐα), του μυστικισμού και του θρησκευτικού φονταμενταλισμού. Κύριος στόχος των μαθημάτων ήταν να καταδείξουν τα διαχρονικά “προβλήματα” που προκύπτουν στην ανθρώπινη συνείδηση -ατομική και συλλογική- από την αποδοχή ή απόρριψη του θρησκευτικού συναισθήματος, είτε αυτό αφορά πεποιθήσεις που προβάλλονται μέσα από οργανωμένα θρησκευτικά ιερατεία, είτε όχι.   Μια απάντηση με βαρύνουσα σημασία Στο τέλος κάθε μαθήματος, ο κ. Μπέγζος έδινε τη δυνατότητα στο κοινό να απευθύνει έναν συγκεκριμένο κάθε φορά αριθμό ερωτήσεων, με σκοπό είτε την επεξήγηση των ήδη λεχθέντων, είτε το άνοιγμα της κουβέντας σε παρεμφερή ζητήματα. Στο έβδομο μάθημα, αυτό της 30ης Νοεμβρίου, αφιερωμένο στην “Αρνησιθρησκία και τον Επιστημολογικό, κοινωνιολογικό και ανθρωπολογικό αθεϊσμό στη νεωτερικότητα”, ο καθηγητής δέχτηκε ερώτημα από το κοινό αναφορικά με το ρόλο της ανάπτυξης του Ιστορικισμού κατά την περίοδο του 17ου και 18ου αιώνα και το πώς με αυτόν τον τρόπο ξεκίνησε να αλλάζει η θέαση των ιστορικών γεγονότων (και του πεδίου της ιστορίας των θρησκειών ειδικότερα),  γεγονός που οδήγησε στην εμφάνιση ερευνητικών πεδίων όπως η αμφισβήτηση της εγκυρότητας της Βίβλου (Βιβλικός Μινιμαλισμός), της ιστορικότητας του Ιησού (Μυθικισμός), της γνησιότητας επιστολών του Παύλου, ακόμη και στην πρόταση νέων μορφών χρονολόγησης από τον ακαδημαϊκό κόσμο (Π.Κ.Ε -προ Κοινής Εποχής και Μ.Κ.Ε). Η απάντηση του καθηγητή Μπέγζου στάθηκε ξανά στο ύψος των περιστάσεων (θυμίζουμε τη στάση του προ εξαετίας σε ερώτημα για την ιστορικότητα του Ιησού στη Δημόσια Τηλεόραση). Αρχικά ανέφερε πώς ο Ιστορικισμός επέφερε σημαντικότατες αλλαγές στον τρόπο θέασης της Ιστορίας, μιας και πλέον κάθε συμβάν που αξιολογείται “οφείλει” να μαρτυρείται από τις πηγές, ενώ παράλληλα και οι σχετικές μαρτυρίες πρέπει να διασταυρώνονται. Χαρακτήρισε τον Ιστορικισμό μία “σωστή μέθοδο” που βασίζεται στην ιστορική εμπειρία, δηλαδή την αρχαιολογική σκαπάνη και την ερμηνεία των κειμένων. Στη συνέχεια, όμως, πήγε τα πράγματα ένα βήμα παραπέρα αναφέροντας χαρακτηριστικά (η υπογράμμιση με έντονα γράμματα δική μας):...

Read More
Δρ. Richard Carrier:  Ο Ιησούς πρωτοεμφανίστηκε ως µια πνευµατική µεσσιανική θεότητα
Dec19

Δρ. Richard Carrier: Ο Ιησούς πρωτοεμφανίστηκε ως µια πνευµατική µεσσιανική θεότητα

  Αποτελεί έναν από τους πιο δραστήριους σύγχρονους ακαδηµαϊκούς του µυθικιστικού κινήµατος. Ο Δρ. Richard Carrier είναι ένας από τους νεότερους και περισσότερο δραστήριους εκπροσώπους του ρεύµατος που ερευνά τις ρίζες του Χριστιανισµού και αµφισβητεί την ιστορικότητα του Ιησού, δηµοσιεύοντας τα τελευταία χρόνια µια σειρά από βιβλία και εργασίες σε ακαδηµαϊκά έντυπα. Στη συνέντευξη που παραχώρησε στον Μηνά Παπαγεωργίου, αναφέρεται στα debates που αφορούν την ιστορικότητα του Ιησού, στην προέλευση του χριστιανικού µύθου, στο περιεχόµενο του νέου του βιβλίου και στο µέλλον της µυθικιστικής έρευνας.  (Σημείωση: Το κείµενο αποτελεί µέρος της συνέντευξης του Richard Carrier στον Μηνά Παπαγεωργίου. Ολόκληρο το κείμενο της συζήτησής τους βρίσκεται δημοσιευμένο στη µελέτη – δηµοσιογραφική έρευνα του τελευταίου µε τίτλο «Το πρόβληµα της ιστορικότητας του Ιησού: Το ρεύµα των Μυθικιστών» (εκδόσεις ∆αιδάλεος)).   Εχετε εµπλακεί σε πολλές δηµόσιες συζητήσεις σχετικά µε το ζήτηµα του ιστορικού Ιησού. Ποια είναι κατά τη γνώµη σας τα κυριότερα επιχειρήµατα που χρησιµοποιούν οι υποστηρικτές της ιστορικότητας; Από την άλλη, ποια κατά τη γνώµη σας είναι τα σηµαντικότερα «όπλα» του µυθικιστικού κινήµατος; Αρχικά πρέπει να γίνει µια διάκριση µεταξύ των «αντεπιχειρηµάτων για τον Μυθικισµό» και των «επιχειρηµάτων για την ιστορικότητα του Ιησού». Κι αυτό διότι ο Αγνωστικισµός της ιστορικότητας του Ιησού είναι δυσκολότερο να καταρριφθεί σε σχέση µε τον Μυθικισµό. Αν υπάρχουν καλά επιχειρήµατα για την ιστορικότητα του Ιησού, ο Μυθικισµός δεν µπορεί να σταθεί, όµως ταυτόχρονα ούτε και η ιστορικότητα µπορεί να αποδειχθεί πέραν πάσης αµφιβολίας. Θα πρέπει λοιπόν κάποιος να είναι αγνωστικιστής στο θέµα και να παραδεχτεί ότι απλά δεν γνωρίζουµε εάν ο Ιησούς υπήρχε ή όχι. Επιπλέον, δεν υπάρχει ένας «Μυθικισµός», αλλά πολλές διαφορετικές θεωρίες του Μυθικισµού, οπότε τα «αντεπιχειρήµατα» εξαρτώνται από το ποια θεωρία και ποιους ισχυρισµούς σκοπεύει κανείς να κριτικάρει. Ετσι θα απαντήσω στην ερώτηση σας από την άλλη πλευρά του ζητήµατος: Ποια είναι τα βασικά επιχειρήµατα για την ιστορικότητα του Ιησού; Το µόνο βιώσιµο επιχείρηµα για το ζήτηµα αυτό είναι ότι σε όλες τις αυθεντικές του επιστολές ο Παύλος µπορεί να αναφέρεται σε έναν Ιησού που έχει αδέλφια τα οποία συναντάει. Αυτό το επιχείρηµα τελικά καταρρίπτεται από το γεγονός ότι δεν είναι καθόλου ξεκάθαρο αν ο Παύλος εννοεί κάποια βιολογικά αδέλφια του Ιησού ή απλώς βαπτισµένους χριστιανούς οι οποίοι θεωρούνταν όλοι αδέλφια του Κυρίου (ο Ιησούς ήταν «ο πρώτος ανάµεσα σε ένα πλήθος από αδέλφια» Ρωµ. 8:29). Μπορεί λοιπόν να προκύψει ένας πολύ ενδιαφέρων διάλογος σχετικά µε το ποια είναι η ορθότερη λογική ερµηνεία αυτών των αναφορών του Παύλου στους «αδελφούς του Ιησού». Ολα τα υπόλοιπα επιχειρήµατα για την ιστορικότητα του ιδρυτή του Χριστιανισµού καταρρίπτονται, αφού είτε στηρίζονται σε σαθρά δεδοµένα είτε στη λογική τους ανάλυση. Κρίνοντας όχι τόσο από την ποιότητά τους όσο από τη συχνότητα της χρήσης...

Read More
Ιστορικό μυθιστόρημα για τον Μυθικισμό του Ιησού γίνεται διεθνές Best Seller
Dec15

Ιστορικό μυθιστόρημα για τον Μυθικισμό του Ιησού γίνεται διεθνές Best Seller

Eνα νέο ιστορικό μυθιστόρημα που επιχειρηματολογεί υπέρ του μυθικιστικού ζητήματος κυκλοφορεί εδώ και λίγους μήνες στην αγγλική γλώσσα.  Εάν επιθυμούσατε να αναμίξετε τις πνευματικές σας αναζητήσεις για τον Μυθικισμό με τις συγκινήσεις που προσφέρει ένα μυθιστόρημα, τότε ο αμερικανός συγγραφέας Vincent Czyz (νικητής του βραβείου Faulkner για short fiction) παρουσιάζει για εσάς κάτι άκρως ενδιαφέρον: ένα μυθιστόρημα δράσης, οι κεντρικοί πρωταγωνιστές του οποίου ανακαλύπτουν σταδιακά πως ο Ιησούς είναι λιγότερο ένα ιστορικό πρόσωπο και περισσότερο ένα μωσαϊκό αρχαίων προσώπων, τόσο μυθικών όσο και πραγματικών. Αναφερόμαστε στο «The Christos Mosaic», η kindle έκδοση του οποίου βρέθηκε τους προηγούμενους μήνες στην κορυφή (!) των best seller ιστορικών μυθιστορημάτων του amazon (γεγονός που μας προϊδεάζει για τη διάδοση των μυθικιστικών απόψεων περί της ιστορικότητας του Ιησού στο αγγλόφωνο αναγνωστικό κοινό). Ένας κριτικός περιέγραψε το βιβλίο ως «ένα ανάγνωσμα που προκαλεί τον αναγνώστη να σκεφτεί», «ένα ακαδημαϊκό διήγημα που απαίτησε σοβαρή έρευνα». Ο δημοφιλής  Καναδός Μυθικιστής Εarl Doherty είχε παρουσιάσει στο παρελθόν ένα παρόμοιο εγχείρημα, όταν έγραψε το “Τhe Jesus Puzzle:A novel About the Greatest Question of Our Time”, όπου συνέταξε όλα τα ιστορικά του επιχειρήματα σε μορφή μυθιστορήματος. Το μυθιστόρημα του Czyz είναι πιο περιπετειώδες από αυτό του Doherty. Πρόκειται για ένα θρίλερ μυστηρίου που διαδραματίζεται στον κόσμο της μαύρης αγοράς αρχαιοτήτων, πασπαλισμένο με δόσεις σεξ και βίας, την ίδια στιγμή που η αφήγηση ρέει μέσω της ανακάλυψης των πρωταγωνιστών πως ο Ιησούς εξελίχτηκε ως ένα μωσαϊκό διαφορετικών θρησκευτικών ιδεών, μοτίβων και προσώπων. Ένα άλλο σχετικό με τον «μύθο του Ιησού» μυθιστόρημα που είχε εκδοθεί πριν από περίπου εξήντα χρόνια ήταν το “Jesus Came Again: A Parable” του Vardis Fischer. Ο  Fischer παρουσίασε την δική του εκδοχή για το πώς γράφτηκε το πρώτο Ευαγγέλιο: σαν μια παραβολή, όχι σαν ιστορία ή βιογραφία.   Λεπτομέρειες από το βιβλίο H εισαγωγή τους μυθιστορήματος του Vincent Czyz παρουσιάζει ένα ολόκληρο καστ από ιστορικούς χαρακτήρες, προκειμένου να προετοιμάσει τον αναγνώστη για όσα θα ακολουθήσουν. Το καστ συμπεριλαμβάνει ονόματα όπως ο Ιούδας ο Γαλιλαίος, ο Ιώσηπος, ο Φίλωνας, ο Σίμωνας μπεν Γιόρα, οι Εβιωνίτες, ο Παπίας και ο Πατέρας Roland de Vaux. O τελευταίος χαρακτήρας είναι: “Διευθυντής του Ecole Biblique et Archaeologique, ένα δομινικανό σχολείο με έδρα την Ιερουσαλήμ. Βαθιά συντηρητικός, θεωρούμενος ως αντισημίτης, τόσο σε πολιτικό όσο και θρησκευτικό επίπεδο. Μεγάλωσε στην Γαλλία και ηγήθηκε της ομάδας που μελέτησε τον θησαυρό των χειρογράφων της Νεκράς Θάλασσας που βρέθηκε στην σπηλιά 4 το 1952”. Ο βραβευμένος συγγραφέας του “The Christos Mosaic”, Vincent Czyz Τα προηγούμενα ακολουθούνται από ένα χρονοδιάγραμμα γεγονότων που ξεκινάει από το 198 π.α.χ.χ (η Ιουδαία υπό τον έλεγχο των Σελευκιδών) μέχρι το 95-120 μ.α.χ.χ (την σύνθεση του Ευαγγελίου του Ιωάννη). Οι αναγνώστες που είναι εξοικειωμένοι μ’αυτό το...

Read More
Couchoud’s The Creation of Christ uploaded (by Rene Salm)
Dec04

Couchoud’s The Creation of Christ uploaded (by Rene Salm)

  I am pleased to notify readers that I have uploaded to this website the English translation of Paul-Louis Couchoud’s seminal work The Creation of Christ: An Outline of the Beginnings of Christianity (1939; original French edition: Jésus, Le Dieu fait Homme, 1937). By Rene Salm The expert translation was executed by C. Bradlaugh Bonner and is in two volumes (229 and 241 pages), each in a separate PDF. I would like to thank Frank Zindler for making the digital translation on two CDs available to me, and also for graciously allowing me to put this important work of Jesus mythicism before the general public. The two PDF’s can be downloaded at the links below and also from the onsite introductory page on P. L. Couchoud. The French mythicist Georges Ory summarized Couchoud’s view regarding Jesus: The history of Jesus is the history of the formation of Jesus. It enters the human psyche as do all divine histories, by agreement, council, and fiat. Jesus was declared a historical personage by the ardent outworkings of faith, outworkings whose traces cannot be found before the second century of our era. Jesus is a being constructed by consensus. Such constructed beings are properly termed divinities… [Jesus] was birthed by a cult, grew up with it, did not become god but was so from the start—a savior god, a heavenly king… The true historian of Jesus is not a historicist. He knows how to distinguish facts from ideas which use facts. Jesus is the source only of sterility and irritation when seen from the historicist perspective. That Jesus will reward enquirers with infinite frustration. Such, in the main, was the conception of Paul-Louis Couchoud. (G. Ory, article on Couchoud in the the Dictionnaire Rationaliste of 1964, my translation.) The Creation of Christ, vol. 1 (1.1 MB)               The Creation of Christ, vol. 2 (1.7 MB) Neil Godfrey also offers the entire book in segments (scanned from the hardcopy), with his comments, beginning here.  ...

Read More
Ο Μυθικισμός στους Γνωστικούς της Ύστερης Αρχαιότητας: Η περίπτωση των Δοκητιστών
Dec04

Ο Μυθικισμός στους Γνωστικούς της Ύστερης Αρχαιότητας: Η περίπτωση των Δοκητιστών

  Σημείωση: Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί απόσπασμα της εργασίας του στρατιωτικού και ερευνητή Γιώργου Γκουσγκούνη,”Ο Μυθικισμός στους Νεοπλατωνικούς φιλοσόφους και τους Γνωστικούς της Ύστερης Αρχαιότητας: Οι περιπτώσεις του Πορφύριου και των Δοκητιστών”, μέρος της οποίας παρουσιάστηκε στο Πρώτο Πανελλαδικό Συνέδριο για τον Μυθικισμό, τον Μάιο του 2016 στην Αθήνα. Ολόκληρο το υλικό της εν λόγω εργασίας, όπως και όλων των υπολοίπων, έχετε τη δυνατότητα να αναγνώσετε στον τόμο των Πρακτικών, “Ιησούς και Μύθος“, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Δαιδάλεος.    Στην ερώτηση “σε ποια βάση αρνείσαι ότι ένα άτομο όπως ο Ιησούς Χριστός υπήρξε ως άνθρωπος;” η πλέον κατάλληλη απάντηση είναι, διότι η ύπαρξή του ως άνθρωπος, από την πρώτη κιόλας ημέρα, κατά την οποία κάποιος το ισχυρίστηκε, έχει σοβαρά και σθεναρά αμφισβητηθεί, και μάλιστα, όχι από τους εχθρούς στο όνομα του χριστιανισμού, ή τους άπιστους στη χριστιανική πίστη, αλλά από τους πιο έξυπνους, τους πιο μορφωμένους, τους πιο ειλικρινείς Χριστιανούς, οι οποίοι, άφησαν στον κόσμο αποδείξεις της νοημοσύνης τους, την εκμάθηση στα γραπτά τους, καθώς και την ειλικρίνειά τους στα βάσανά τους» (Reverend R. Taylor, 1834). Κατ ‘αρχάς, πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν πρόκειται για ένα καινούριο θέμα, μια νέα διαμάχη. Ο αιδεσιμώτατος Taylor επεσήμανε από το 1834 το γεγονός ότι ο Ιησούς Χριστός, ως μια ιστορική προσωπικότητα, έχει αμφισβητηθεί όχι μόνο από τους σύγχρονους κριτικούς, αλλά και από χριστιανικές κοινότητες (πλέον χαρακτηρισμένες ως αιρετικές), από τις πρώτες περιόδους του χριστιανικού κινήματος. Η διαμάχη σχετικά με τον ιστορικό Ιησού μαίνεται εδώ και 2.000 χρόνια. Τους τελευταίους τρεις περίπου αιώνες, η κριτική της Βίβλου έχει αποκαλύψει ότι ο Ιησούς Χριστός είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου βασισμένος στην προϋπάρχουσα μυθολογία. Από τότε, οι συντηρητικοί λόγιοι της Βίβλου έχουν ανακτήσει την αναγκαία πειθαρχία και προσπαθούν να μας πείσουν για το ότι – ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο ήταν ο Ιησούς Χριστός- επρόκειτο αναμφίβολα για μία ιστορική προσωπικότητα. Κατά τους πρώτους αιώνες του Χριστιανισμού, υπήρξαν δεκάδες θρησκευτικές σέκτες, καθεμία από τις οποίες πίστευε πολύ διαφορετικά πράγματα για τον Ιησού, ενώ αρκετές από αυτές θεωρούσαν ότι τα σημαντικότερα γεγονότα στη ζωή του συνέβησαν στον κόσμο των… συμβόλων. Αργότερα, από τα χρόνια του Διαφωτισμού και εξής, επιστήμονες με κλασική παιδεία, εξοικειωμένοι με την αρχαία φιλοσοφία, την ποίηση ή τη θρησκεία, εξεπλάγησαν από τις ομοιότητες μεταξύ του Ιησού και άλλων μυθολογικών μορφών. Ο Ιησούς ανέστησε τους νεκρούς και θεράπευσε τους αρρώστους, αλλά το ίδιο έκανε και ο Ασκληπιός. Ο Ιησούς παρείχε κρασί σε ένα γλέντι γάμου, και υπέφερε έτσι ώστε να σώσει την ανθρωπότητα, όπως έκανε και ο Διόνυσος. Ο Ιησούς κατέβηκε στην Κόλαση και είχε την εξουσία να κάνει το λιοντάρι και το αρνί να κάθονται μαζί, όπως ακριβώς και ο Ορφέας. Αυτοί οι παραλληλισμοί ήταν πολύ πιο...

Read More